Ik fotografeer graag gewone beelden met een ongewone aantrekkingskracht

Blog 25 juni 2026

Wie je bent als fotograaf is niet eenduidig

Jezelf precies beschrijven als fotograaf is eigenlijk onmogelijk. We kunnen immers zoveel verschillende versies van onszelf zijn. De uitspraak “wees jezelf” klinkt eenvoudig, maar doet geen recht aan de complexiteit van wie we zijn. Ons “zijn” kent talloze nuances. We veranderen door de tijd, door onze ervaringen en door de stemmingen waarin we ons bevinden. Geen enkele dag zijn we precies dezelfde persoon.

Soms verlangen we er zelfs naar om iemand anders te zijn. Misschien willen we onafhankelijker, nieuwsgieriger, moediger of dromeriger zijn. We dragen vele mogelijkheden in ons en kunnen voortdurend nieuwe kanten van onszelf ontdekken.

Dat zie je ook terug in het werk dat we maken. Iedere keer dat je fotografeert, neem je de persoon mee die je op dat moment bent. Je gevoelens, gedachten en ervaringen kleuren je blik. Daardoor verandert ook je werk voortdurend. Het is dan ook onmogelijk om telkens alle aspecten van jezelf in één foto of serie te vangen. Wie daar krampachtig naar zoekt, zal merken dat het nooit volledig lukt. Daarvoor is je persoonlijkheid simpelweg te veelzijdig.

Zie dat echter niet als een beperking, maar juist als een kracht. Omarm de verschillende manieren waarop je jezelf in je werk kunt uitdrukken. Dat betekent niet dat anderen jouw foto’s niet meer als de jouwe zullen herkennen. Integendeel. Juist de verscheidenheid in je werk vormt samen het portret van wie je bent als kunstenaar.

Er zijn talloze manieren om jezelf te laten zien. En misschien is dat wel een van de mooiste aspecten van fotografie.

Blog 25 juni 2026

Fotograferen is eigenlijk ook een spel

Eerder noemde ik al dat het soms kan helpen om je weer even kind te voelen bij het creëren van eigen werk. Kinderen spelen graag en misschien zouden wij als fotografen dat ook wat vaker moeten doen. We benaderen fotografie vaak erg serieus en maken te weinig gebruik van het vermogen om spelenderwijs iets te ontdekken en te creëren.

Ik raad aan om dat af en toe bewust te doen. Vergeet even alles wat je hebt geleerd. Laat regels, verwachtingen en technieken los. Pak je camera en ga spelen. Ik durf te wedden dat je er niet alleen veel plezier aan beleeft, maar ook verrast zult worden door wat er ontstaat. Als volwassenen zijn we vaak een deel van onze speelsheid kwijtgeraakt.

Het mooie van spelen is dat er niets op het spel staat. Er zijn geen verwachtingen, geen grenzen en geen goed of fout. Er zijn geen eisen waaraan je moet voldoen. Je kunt volledig vrij experimenteren. Juist die vrijheid maakt spelen zo waardevol.

Het verrassende is dat uit die speelse houding vaak bijzondere resultaten voortkomen. Soms ontdek je nieuwe invalshoeken of thema’s waar je eerder nooit aan had gedacht. Ideeën die het meer dan waard zijn om verder te onderzoeken.

Denk eens terug aan je eigen kindertijd. Hoe leuk en spannend was het om voor het eerst zelf te kunnen fietsen? Je leerde niet door alles vooraf te analyseren, maar door te proberen, te vallen en opnieuw te beginnen. Voor fotografie geldt vaak hetzelfde. Goede resultaten ontstaan soms gemakkelijker wanneer je spelenderwijs te werk gaat dan wanneer je alles volledig probeert te controleren en structureren.

Misschien is spelen wel een van de meest onderschatte talenten van de fotograaf.

Blog 25 juni 2026

De fotograaf en zijn energie

Wat motiveert ons om als fotograaf aan de slag te gaan? Waarom werken we met zoveel enthousiasme aan bepaalde foto’s, terwijl andere projecten nooit echt van de grond komen? We denken vaak dat dit uitsluitend te maken heeft met onze eigen motivatie, maar misschien ligt het anders. Misschien zorgen wij niet zelf voor de energie, maar worden we erdoor gegrepen. De energie lijkt soms al aanwezig te zijn in het onderwerp of thema dat ons aanspreekt.

Je kunt als fotograaf volledig in de ban raken van een onderwerp. Je wilt het zo goed mogelijk vastleggen, begrijpen en er iets bijzonders van maken. Het onderwerp raakt je en wekt je nieuwsgierigheid. Je wilt er alles over weten. Juist die betrokkenheid is de bron van de energie die je voelt.

Veel fotografen herkennen het gevoel dat ze tijdens het fotograferen de tijd uit het oog verliezen. Uren lijken minuten te worden. Soms vergeet je zelfs te eten of te drinken, omdat je volledig opgaat in wat je doet. Je bent helemaal aanwezig in het proces.

Wanneer je merkt dat het enthousiasme afneemt, kan dat een teken zijn dat je onderweg bent afgeweken van wat je oorspronkelijk inspireerde. In zo’n geval kan het helpen om een of meerdere stappen terug te doen en opnieuw contact te maken met de reden waarom je aan het project begon. Zoek het punt waarop de energie weer begint te stromen. Luister naar dat gevoel en laat het je richting geven.

Blijf daarom aandachtig voor de opwinding die een onderwerp in je oproept. Waar oprechte nieuwsgierigheid en enthousiasme aanwezig zijn, ontstaat energie. En waar energie is, ligt vaak ook de grootste kans om werk te maken waar je later met voldoening en trots op terugkijkt.

Blog 25 juni 2026

Als een foto of serie niet voldoet aan je verwachtingen, verander dan de context

Context bepaalt voor een groot deel de inhoud en de uitstraling van een foto. Toch vergeten we dat vaak wanneer een foto of serie niet aan onze verwachtingen voldoet. Blijf in zo’n geval niet vasthouden aan dezelfde omstandigheden, maar verander de context. Zoek bijvoorbeeld een andere omgeving voor hetzelfde onderwerp en je zult merken dat het beeld direct een andere uitstraling krijgt en mogelijk wél aansluit bij wat je voor ogen had.

Een volle of juist lege omgeving kan een groot verschil maken in hoe een onderwerp wordt ervaren. Hetzelfde geldt voor een lichte of donkere achtergrond. Ook de gekozen uitsnede, het standpunt en het gebruik van een groothoek- of telelens hebben grote invloed op het eindresultaat.

Houd daarom niet krampachtig vast aan je oorspronkelijke plan. Laat af en toe ruimte voor toeval of neem bewust het initiatief om de context te veranderen. Speel met de elementen die je tot je beschikking hebt. Laat weg wat afleidt en voeg toe wat het beeld versterkt.

Soms hoeft er maar één ogenschijnlijk onbeduidend element te veranderen om een veel krachtiger en betekenisvoller beeld te creëren.

Blog 25 juni 2026

Kies als fotograaf af en toe voor een schone lei

Wanneer een bepaalde vorm van fotografie je passie is, kun je je daar maanden of zelfs jaren met volle overgave op storten. Dat geeft vaak veel voldoening en plezier. Juist door die intensiteit bestaat echter het risico dat je op een gegeven moment het perspectief verliest. Een andere fotograaf kan dan met een frisse blik vaak helderder zien wat jouw werk bijzonder maakt. Je komt letterlijk te dicht op je eigen werk te staan.

Om dat te voorkomen is het verstandig om af en toe een stap terug te doen. Sterker nog, soms is het beter om een onderwerp tijdelijk helemaal los te laten en met een schone lei aan iets nieuws te beginnen. Wanneer je later terugkeert naar je favoriete onderwerp, kijk je er vaak weer met nieuwe ogen naar. Je ziet details die je eerder over het hoofd zag en ontdekt nieuwe mogelijkheden om het onderwerp verder te verdiepen.

Een belangrijk uitgangspunt is om niet voortdurend naar hetzelfde werk te blijven kijken. Het steeds verder verfijnen van foto’s betekent namelijk niet automatisch dat ze beter worden. De praktijk leert vaak dat werk uit een eerder stadium authentieker, spontaner en krachtiger is dan beelden die eindeloos zijn bijgeschaafd.

Blijf daarom niet te lang stilstaan bij één onderwerp. Durf het af en toe los te laten. Juist door nieuwe wegen te verkennen, ontwikkel je jezelf sneller als fotograaf dan door eindeloos op zoek te blijven naar perfectie binnen hetzelfde thema.

Blog 25 juni 2026

Fotografen taal

Elk vakgebied kent zijn eigen taal. Dat geldt natuurlijk ook voor fotografen. Wanneer je een nieuwe taal probeert te leren, voelt dat in het begin vaak wat gekunsteld. Het gaat allemaal nog niet vanzelf. Denk maar aan het leren van een vreemde taal: je bent al blij als je iets begrijpt, en nog meer als je – weliswaar gebrekkig – een antwoord kunt geven dat door de ander wordt begrepen.

Voor fotografie geldt hetzelfde. In het begin lukt het nog niet om je in je eigen werk uit te drukken zoals je dat eigenlijk zou willen. Je beheerst de taal van de fotografie nog onvoldoende om jouw ideeën volledig zichtbaar te maken.

Maar hoe meer je leert, hoe vloeiender het gaat. Het vertrouwen groeit en je durft steeds meer aan. Je gaat vrijer en intuïtiever te werk, en je foto’s krijgen steeds meer een eigen signatuur. Je bent beter in staat om je ideeën te realiseren en het enthousiasme neemt toe. Zolang dat gevoel aanwezig blijft, is het belangrijk om je fotografische taal te blijven ontwikkelen en aanscherpen. De kunst van het fotograferen is immers vaker het resultaat van leren en oefenen dan van aangeboren talent.

Als er iets is wat je maar niet onder de knie krijgt, besef dan dat de uitdaging niet ligt in het feit dat je het niet kunt, maar dat je het nog niet hebt geleerd of toegepast. Beschouw het niet als onmogelijk, maar zoek naar manieren om het alsnog te bereiken. En realiseer je tegelijkertijd dat niet alles volledig aan te leren is. Een klein gebrek aan talent zal je echter niet weerhouden van het maken van succesvolle foto’s. Niet elk stuk gereedschap is noodzakelijk om een goed resultaat te bereiken.

Beschouw de taal van fotografie als een energie die in je aanwezig is. Energie wil groeien, ontwikkelen en tot bloei komen. Door die taal te leren, geef je jezelf de mogelijkheid om je ideeën overtuigend en geloofwaardig over te brengen.

Blog 24 juni 2026

Wat is er bijzonder aan het oefenen als fotograaf

Soms gebeurt er iets bijzonders wanneer je als fotograaf aan het oefenen of experimenteren bent. Ineens merk je dat je een nieuwe fase hebt bereikt en dat iets wat eerst moeilijk was, opeens veel gemakkelijker gaat. Misschien worstelde je lange tijd met de keuze van het juiste diafragma, terwijl die keuze op een gegeven moment bijna vanzelfsprekend wordt. Je hoeft er nauwelijks nog over na te denken; het voelt natuurlijk.

Deze vorm van leren is anders dan veel andere leerprocessen. Soms lijkt het zelfs een beetje mysterieus. Eerst kost iets veel moeite en aandacht, en vervolgens lijkt het alsof het ongemerkt onderdeel van je geworden is.

Natuurlijk bereik je dat punt door te oefenen. Maar oefenen alleen verklaart niet alles. Er lijkt ook een moment te zijn waarop je brein alles wat je hebt geleerd verwerkt en integreert. Wat eerst een bewuste handeling was, wordt daarna een vanzelfsprekend onderdeel van je fotografische gereedschap. Dat blijft een bijzonder proces.

Veel mensen denken dat groei en creativiteit uitsluitend ontstaan door er voortdurend hard aan te werken. Dat is slechts gedeeltelijk waar. Soms is het juist verstandig om even afstand te nemen. Laat een idee rusten, richt je aandacht op iets anders en kom er later op terug. Regelmatig blijkt dat je dan met nieuwe inzichten verder kunt.

Door afwisselend te oefenen, te reflecteren en aan te passen, ontstaat een diepere en veelzijdigere groei. Je ontwikkelt niet alleen technische vaardigheden, maar ook concentratie, focus en vertrouwen in je eigen manier van werken. Die ontwikkeling beperkt zich bovendien niet tot één onderdeel van fotografie, maar werkt door in andere aspecten van het creatieve proces.

Vaak begint alles met een idee dat je enthousiast maakt. Je wilt het vasthouden, onderzoeken en uiteindelijk realiseren. In het begin lijkt de oplossing vaak net buiten bereik te liggen. Je voelt dat er iets in zit, maar je weet nog niet precies hoe je het vorm moet geven.

Door er steeds opnieuw naar te kijken, ontdek je steeds meer details en mogelijkheden. Langzaam groeit je begrip van het idee en raak je er steeds meer door gefascineerd. Op een gegeven moment vallen de puzzelstukken op hun plaats en lukt het je om te maken wat je voor ogen had.

Dat proces laat zich niet altijd logisch verklaren. Toch maakt bijna iedere creatieve maker het mee. Je moet er alleen voor openstaan, bereid zijn om te blijven oefenen en accepteren dat niet alles volledig te sturen is. Soms ontstaat de grootste vooruitgang juist wanneer je het proces een beetje zijn eigen weg laat vinden.

Blog 24 juni 2026

Zoeken wat voor jou werkt als fotograaf

Er doen veel verhalen de ronde over de rituelen van fotografen. Sommige daarvan zijn nogal extreem. Of die verhalen helemaal waar zijn, doet eigenlijk niet zoveel ter zake. Zo is er bijvoorbeeld een verhaal over een fotograaf met een grote verzameling hoeden. Voordat hij aan het werk gaat, kiest hij een hoed, bekijkt die aandachtig en vindt vervolgens de inspiratie om te beginnen.

Zelf heb ik ook mijn eigen manier van voorbereiden. Ik maak graag een rustige wandeling voordat ik ga fotograferen. Door langzaam te lopen kom ik tot rust en creëer ik ruimte om open te staan voor wat er om mij heen gebeurt. Het helpt mij om beter te kijken, nog eens te kijken en uiteindelijk te zien wat ik wil vastleggen. Daarnaast bereid ik mijn camera zorgvuldig voor, zodat ik tijdens het fotograferen minder bezig ben met techniek en meer aandacht heb voor het beeld.

Wanneer je een ritueel hebt ontwikkeld dat bijdraagt aan je groei als fotograaf, is het waardevol om daar bewust tijd voor vrij te maken. Het maakt deel uit van jouw persoonlijke werkwijze en van het unieke pad dat je als maker bewandelt.

Het kan inspirerend zijn om te horen hoe andere fotografen zich voorbereiden, maar uiteindelijk gaat het erom wat voor jou werkt. Misschien ontdek je in de werkwijze van een ander iets dat je kunt gebruiken om je eigen proces te versterken. Neem over wat behulpzaam is en laat los wat niet bij je past.

Zoek naar de omstandigheden, gewoonten en rituelen die jou helpen om het beste uit jezelf te halen. Wat voor de één werkt, hoeft voor de ander niet te werken.

Er bestaat uiteindelijk geen juiste of verkeerde weg naar goed eigen werk. Er is alleen de weg die jou helpt om beelden te maken die je zelf overtuigen en waar je met plezier op terugkijkt.

Blog 24 juni 2026

Wat is belangrijk bij de betekenis van je foto’s?

Heb je als fotograaf de verantwoordelijkheid om werk te maken vanuit een vooraf bepaalde betekenis? Persoonlijk denk ik van niet. Natuurlijk zijn er fotografen die met hun werk aandacht vragen voor maatschappelijke thema’s, zoals de achteruitgang van de natuur. Dat zijn waardevolle en bewonderenswaardige initiatieven.

Tegelijkertijd schuilt daarin een risico. Wanneer je als fotograaf te sterk vasthoudt aan een vooraf bepaald doel of een gewenste boodschap, kan dat de kwaliteit en zuiverheid van je waarneming beïnvloeden. Je kijkt dan niet meer volledig open naar wat er voor je gebeurt, maar vooral naar wat je verwacht of wilt zien.

Zo kun je bijvoorbeeld vooral tekenen van achteruitgang vastleggen, terwijl je signalen van herstel of vooruitgang over het hoofd ziet. Door vooraf te bepalen wat een project moet bewijzen, beperk je mogelijk de ruimte voor onverwachte ontdekkingen. En juist die ontdekkingen maken een creatief proces vaak zo waardevol.

Mijn overtuiging is dat betekenis meestal volgt nadat het werk is gemaakt. Eerst creëer je, daarna probeer je te begrijpen wat het werk vertelt. Wanneer je de betekenis vooraf te zwaar belast, kan dat het creatieve proces onnodig beperken.

Vaak blijkt een creatief proces sterker en rijker te zijn dan het oorspronkelijke plan waarmee je begon. Het werk ontwikkelt zich onderweg en laat soms iets zien wat je vooraf niet had kunnen bedenken.

Een fotograaf is in de eerste plaats verantwoordelijk voor zijn eigen werk. Meer hoeft het niet te zijn. Je bent vrij om te creëren, te onderzoeken en te ontdekken. Je werk hoeft niet per se ergens anders voor te staan dan voor zichzelf. En jij hoeft geen symbool te zijn van wat je maakt.

Dat betekent overigens niet dat persoonlijke overtuigingen geen rol spelen. Integendeel. Als de achteruitgang van de natuur je werkelijk aan het hart gaat, zal dat vrijwel vanzelf zichtbaar worden in je werk. Misschien zelfs sterker en overtuigender dan wanneer je die boodschap er bewust probeert in te leggen. Juist wanneer je eerlijk en open fotografeert, vinden je overtuigingen vaak vanzelf hun weg naar het eindresultaat.

Blog 24 juni 2026

Soms vraag je je af: heeft fotograferen wel zin

We leven in een tijd waarin we worden overspoeld door beelden. De nieuwe generatie is opgegroeid in een beeldcultuur waarin foto’s, video’s en visuele prikkels voortdurend aanwezig zijn. Soms vraag ik me daarom af: kan ik als fotograaf nog wel iets toevoegen? Kan mijn werk nog van betekenis zijn, of draag ik alleen maar bij aan de enorme stroom beelden die dagelijks voorbij komt?

Anderen lijken zich die vraag niet te stellen en fotograferen onverminderd door. Misschien hebben ze gelijk.

Uiteindelijk doet die constatering namelijk niet zoveel ter zake. Er hoeft niet altijd een groot doel of een diepere betekenis achter het maken van foto’s te zitten. Als fotografie je plezier geeft, zoals dat bij mij het geval is, en je geniet van het creëren van eigen werk, dan is dat op zichzelf al een goede reden om ermee bezig te zijn. Je hoeft niet altijd te weten waarom.

Wanneer je foto’s maakt waar je zelf enthousiast van wordt, ben je in zekere zin al geslaagd. Dan hoeft de vraag naar het nut van fotografie niet meer centraal te staan. Het belangrijkste is dat je iets maakt dat voor jou waarde heeft.

Dat neemt niet weg dat het mooi is om binnen die enorme hoeveelheid beelden iets te creëren dat opvalt. Iets dat jou aanspreekt, maar misschien ook anderen raakt, inspireert of aan het denken zet. Juist door trouw te blijven aan je eigen blik en interesses ontstaat werk dat persoonlijk en onderscheidend is.

En misschien is dat uiteindelijk de betekenis van fotografie: niet dat je de wereld verandert, maar dat je iets maakt wat zonder jou niet zou hebben bestaan. Dat alleen al geeft waarde aan wat je doet.

Blog 24 juni 2026

Fotograferen en het belang van nuances of gradaties

Tijdens het maken van foto’s is er zelden sprake van een evenwichtige verhouding tussen inspanning en resultaat. Een grote stap kan soms snel gezet zijn, terwijl een klein detail onverwacht veel tijd en aandacht vraagt. Toch zijn het vaak juist die subtiele nuances die een foto naar een hoger niveau tillen.

Die details zitten overal in het proces: in de voorbereiding, tijdens het fotograferen en zeker ook in de nabewerking. Ze kunnen het verschil maken tussen een foto die af voelt en een foto die onvoltooid of nietszeggend blijft.

Een iets andere uitsnede, een subtiele aanpassing van het contrast of het wachten op precies het juiste licht kan een beeld volledig veranderen. Wat eerst nog middelmatig leek, krijgt ineens kracht en betekenis. Het blijft bijzonder om te zien hoe zo’n kleine aanpassing zo’n groot effect kan hebben.

Uiteindelijk is je beste werk vaak de optelsom van talloze kleine beslissingen. Vooraf is het lang niet altijd duidelijk welke elementen het zwaarst zullen wegen. Juist de details waarvan je in eerste instantie denkt dat ze nauwelijks van belang zijn, blijken soms bepalend voor het succes van een foto of een complete fotoserie.

Daarom loont het om aandacht te hebben voor nuances en gradaties. Het zijn vaak niet de grote ingrepen die het verschil maken, maar de kleine verfijningen die een beeld laten spreken. In die details schuilt vaak de kwaliteit van het uiteindelijke resultaat.

Blog 24 juni 2026

Hoe kies je de uiteindelijk foto of fotoserie?

Het maken van een keuze bestaat uit veel verschillende aspecten. Vaak begint het met de vraag of een foto voldoet aan het oorspronkelijke idee dat je voor ogen had.

Toch begint het keuzeproces eigenlijk al op het moment dat je start. Elke beslissing die je onderweg neemt, geeft richting aan je werk en beïnvloedt daarmee de uiteindelijke keuze. Naarmate het proces vordert, worden de mogelijkheden steeds kleiner en scherper afgebakend. Soms zet je daarbij een paar stappen terug omdat je twijfelt aan een eerder gemaakte keuze. Ook dat hoort bij het proces.

Maar hoe weet je of je de juiste keuze hebt gemaakt?

Het antwoord is eigenlijk verrassend eenvoudig: je moet keuzes met elkaar kunnen vergelijken. Alleen door alternatieven naast elkaar te leggen, kun je beoordelen welke optie het beste werkt. Er moet iets zijn om tegen af te zetten. Bij ervaren fotografen verloopt dit proces vaak intuïtief, maar ook zij vergelijken voortdurend beelden, ideeën en mogelijkheden. Wanneer je twee foto’s naast elkaar legt, wordt je voorkeur meestal snel duidelijk.

Wees wel voorzichtig met het vergelijken van te veel opties tegelijk. Hoe meer mogelijkheden je naast elkaar zet, hoe diffuser het proces kan worden. Daardoor wordt het soms juist moeilijker om een goede keuze te maken.

Zie je de juiste keuze niet direct? Neem dan even afstand. Laat het werk rusten en kijk er later opnieuw naar. Een frisse blik kan veel duidelijkheid geven. Wees geduldig en accepteer dat sommige keuzes tijd nodig hebben om te rijpen.

En als een rationele afweging geen uitsluitsel geeft, laat dan je gevoel spreken. Vaak weet je intuïtief al welke foto of serie de meeste kracht heeft. Die keuze blijkt achteraf verrassend vaak de juiste te zijn.

Kinderen zijn hier vaak beter in dan volwassenen. Zij hebben nog niet zoveel overtuigingen, kennis en vaste denkpatronen opgebouwd. Daardoor kijken ze onbevangener naar wat ze zien. Misschien kunnen we daar iets van leren. Probeer af en toe weer even dat kind te zijn dat zonder vooroordelen naar de mogelijkheden kijkt.

Welke keuzes je ook maakt, er ontstaat uiteindelijk altijd een eindresultaat. Maar door bewust te vergelijken, afstand te nemen wanneer nodig en ruimte te geven aan je intuïtie, vergroot je de kans dat je uitkomt bij het sterkste resultaat.

Blog 24 juni 2026

Zijn spontane foto’s beter of niet?

De eerste reactie zal waarschijnlijk zijn dat spontane foto’s beter zijn. Toch is dat zeker niet altijd waar. De vraag is of er eigenlijk een verschil te zien is tussen foto’s die spontaan zijn ontstaan en foto’s die door een fotograaf zorgvuldig zijn voorbereid en gemaakt. En doet dat verschil er überhaupt toe?

De kwaliteit van een foto of een serie wordt niet bepaald door de hoeveelheid inspanning die nodig was om tot het resultaat te komen. Uiteindelijk gaat het erom of de foto werkt en of de maker tevreden is met het eindresultaat.

Spontaniteit kan bovendien misleidend zijn. Vaak zien we alleen het moment waarop een foto wordt gemaakt, maar niet de tijd, aandacht en energie die eraan vooraf zijn gegaan. Dat ene spontane beeld kan het resultaat zijn van uren, dagen of zelfs jaren van kijken, leren en wachten. Elke foto kost energie, op welke manier dan ook.

Misschien is het daarom beter om er neutraal naar te kijken. Soms ontstaat een sterke foto uit een spontaan moment, terwijl een andere foto juist voortkomt uit toewijding, voorbereiding en hard werken. Het creatieve proces verloopt zelden logisch en geen twee fotografen werken op dezelfde manier. Iedereen ontwikkelt zijn eigen ideeën en werkwijze om tot een resultaat te komen.

Zet af en toe de deur open voor spontaniteit en kijk wat er gebeurt. Je kunt erdoor verrast worden, maar spontane ingevingen zijn niet altijd noodzakelijk voor een goed resultaat. Wel kan het verstandig zijn om zo’n idee of moment direct vast te leggen. Misschien kun je er op dat moment nog niets mee, maar later kan het precies de inspiratie zijn die je nodig hebt.

Zelf gebruik ik een app op mijn telefoon waarin ik snel ideeën kan vastleggen door iets in te spreken of kort te noteren. Af en toe lees ik die aantekeningen terug. Dat levert vaak nieuwe inzichten op en helpt mij regelmatig weer een stap verder.

Blog 24 juni 2026

Fotograferen is opletten en afwachten

Als fotograaf sta je eigenlijk altijd aan. Mij valt op dat ik door fotografie veel alerter ben geworden. Ik zie en voel meer dan vroeger. Dat is een aspect van het fotograaf zijn dat veel fotografen zullen herkennen. Ik betrap mezelf er regelmatig op dat ik anderen ergens op wijs wat zij zelf niet hebben opgemerkt.

Fotograaf zijn is niet iets wat je doet; het is iets wat je bent. Die voortdurende betrokkenheid en toewijding herkennen veel fotografen. Maar bovenal is er het plezier om er altijd mee bezig te zijn. Het is geen schakelaar die je zomaar uitzet.

Zelfs wanneer je volledig opgaat in een idee of project, blijven andere dingen je opvallen. Je ogen en geest blijven registreren wat er om je heen gebeurt. Daardoor ben je voortdurend voorbereid om van het ene idee naar het andere te schakelen. En als dat niet direct kan, maak je er mentaal of letterlijk een aantekening van om er later mee aan de slag te gaan.

Een fotograaf kiest er bewust voor om open te staan voor de wereld om zich heen. Het is een kwestie van kijken, luisteren en aandachtig aanwezig zijn. Het gaat om het ontdekken van schoonheid, het zien van verhalen en het opmerken van dingen die je raken of nieuwsgierig maken.

Op een gegeven moment heb je daar nauwelijks nog controle over. Je bent als fotograaf overgeleverd aan de blik die je in de loop der jaren hebt ontwikkeld. Je ervaring, nieuwsgierigheid en gevoel voor beeld sturen je aandacht bijna vanzelf.

Fotograferen is daarom vooral een kwestie van opletten en afwachten. Kijken wat zich aandient, openstaan voor het onverwachte en genieten wanneer je iets ziet dat je aanspreekt. Juist in die momenten ontstaat vaak het beeld waar je naar op zoek was, zonder dat je het van tevoren wist.

Blog 24 juni 2026

Soms helpt inspiratie je als fotograaf, maar niet altijd

Dat moment van inspiratie kan als een bliksemschicht bij je inslaan. In een fractie van een seconde lijkt alles op zijn plek te vallen en ontstaan er nieuwe ideeën. Sommige fotografen wachten op zo’n moment voordat ze aan de slag gaan. Maar soms laat die inspiratie lang op zich wachten, of komt ze helemaal niet. Dat kan behoorlijk frustrerend zijn.

Het is daarom verstandiger om je niet volledig op inspiratie te richten, maar vooral bezig te blijven met het proces eromheen. Ga aan het werk, experimenteer en ontwikkel je ideeën. Als het moment van inspiratie zich dan aandient, ben je beter in staat om het te benutten. Laat je er vooral niet door tegenhouden of vertragen.

Fotografie is immers ook een ambacht. Het betekent simpelweg aan de slag gaan, oefenen, onderzoeken en creëren. Soms ontstaat een goed resultaat niet door een plotselinge ingeving, maar door inspanning, doorzettingsvermogen en vakmanschap. Sterker nog, juist door actief bezig te zijn vergroot je de kans dat inspiratie zich aandient.

Het gevaar van inspiratie is dat ze niet altijd bruikbaar blijkt te zijn. Een idee kan in je hoofd fantastisch lijken, maar de praktische uitwerking loopt vervolgens vast. De creatieve ingeving alleen is dus geen garantie voor een goed resultaat. Soms leidt ze zelfs tot frustratie wanneer de werkelijkheid niet aansluit bij het beeld dat je voor ogen had.

De beste aanpak is daarom om gewoon aan de slag te gaan met het idee dat je hebt. Sommige projecten worden onderweg gevoed door inspiratie, terwijl andere vooral ontstaan door noeste arbeid. Beide wegen kunnen uiteindelijk leiden tot werk waar je trots op bent. Het belangrijkste is dat je in beweging blijft. Inspiratie is een waardevolle bondgenoot, maar zelden een vervanging voor het werk zelf.

Blog 24 juni 2026

Probeer als fotograaf voorbij je eigen filter te kijken

Je geest zoekt van nature houvast in regels en grenzen. In een complexe wereld zoekt de mens naar structuur om snel te kunnen reageren op alles wat zich om hem heen afspeelt. Dat is een overlevingsmechanisme dat zijn oorsprong vindt in een ver verleden. Als fotograaf wil je echter juist zo min mogelijk beperkingen ervaren en de ruimte voelen om creatief te zijn. Daarom is het belangrijk om die behoefte aan vaste kaders regelmatig te doorbreken; anders beperk je jezelf meer dan nodig is.

Sta als fotograaf open voor overtuigingen die afwijken van die van jou en probeer voorbij je eigen filter te kijken. Experimenteer ermee. Ga het gesprek aan met mensen die anders denken en wijs hun ideeën niet direct af. Zie ze liever als een kans om iets nieuws te leren. Verdedig niet voortdurend je eigen standpunt, maar onderzoek of er elementen zijn die je kunt gebruiken om je blik te verruimen. Op die manier ontdek je nieuwe inzichten en merk je ook hoe bepaalde grenzen je ontwikkeling kunnen beperken.

De kern is eigenlijk simpel: wees nieuwsgierig. Nieuwsgierigheid maakt je ontvankelijk voor nieuwe benaderingen en perspectieven. Het helpt je om beperkingen die je jezelf onbewust hebt opgelegd bloot te leggen en nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Juist die ontdekkingen zorgen ervoor dat je groeit als fotograaf.

Wanneer je tijdens het ontwikkelen van eigen werk tegen een probleem aanloopt, komt dat vaak doordat iets botst met bestaande overtuigingen over hoe zaken aangepakt of benaderd zouden moeten worden. Je hebt een bepaald beeld van de juiste weg, terwijl er misschien meerdere wegen naar hetzelfde resultaat leiden.

Als je zo’n obstakel tegenkomt, kun je twee dingen doen: je kunt je ertegen verzetten, of je kunt het gebruiken als een uitnodiging om anders te kijken. Welke oplossingen kun je bedenken? Wat kun je leren van anderen? Welke nieuwe mogelijkheden ontstaan er wanneer je bestaande aannames loslaat?

Probeer uiteindelijk een punt te bereiken waarop je minder bezig bent met hoe het zou moeten gaan en meer met hoe het daadwerkelijk gaat. Laat je leiden door een frisse, open blik en wees bereid om het onbekende te verkennen. De betere resultaten volgen dan vaak vanzelf.

Blog 24 juni 2026

Als fotograaf heb je grote verwachtingen van jezelf

Wanneer je aan een nieuwe serie begint, ben je opgetogen, maar ook een beetje onrustig. Misschien begin je zelfs direct te twijfelen. Gaat wat ik voor ogen heb wel echt lukken?

Op dat moment beginnen de verwachtingen op je schouders te rusten en voelt alles ineens zwaar aan. De beste remedie tegen dit gevoel is vertrouwen op het proces dat je gaat doormaken. Realiseer je dat je het eindresultaat niet volledig in de hand hebt. Toon daarom lef en vastberadenheid bij elke stap die je zet. Door je te richten op het proces in plaats van op het resultaat, hak je die verwachtingen als het ware in stukken. Misschien komt er uiteindelijk niet precies uit wat je van tevoren had bedacht, maar de kans is groot dat het resultaat je alsnog veel voldoening zal geven.

Natuurlijk werkt het niet om zomaar te geloven dat het lukt. Wat wel helpt, is geloven in het experiment dat je aangaat. Dat vertrouwen is misschien nog wel belangrijker dan talent, vaardigheid of ervaring. Je moet geloven dat je in staat bent iets creatiefs te creëren.

Loop je vast? Zet dan één of twee stappen terug in het creatieve proces. Zie dat niet als falen, maar als een poging om dichter bij het gewenste resultaat te komen. Alles heeft waarde wanneer je leert van wat je probeert. De oplossing ligt waarschijnlijk dichterbij dan je denkt; je hebt haar alleen nog niet gevonden. En de volgende keer zul je dankzij dit leerproces bepaalde obstakels moeiteloos kunnen omzeilen.

Tot slot groeit vertrouwen door te doen. Hoe vaker je probeert, hoe minder last je hebt van de verwachtingen die je jezelf hebt opgelegd. Het proces brengt je altijd verder en helpt je groeien als fotograaf.

Blog 23 juni 2026

Soms staat die prachtige foto recht voor je maar zie je hem even niet.

Soms heb je als fotograaf het gevoel dat je vastloopt in het realiseren van je eigen werk. Dat betekent niet dat je creativiteit verdwenen is. Vaak is er eerder sprake van een blokkade die je onbewust zelf hebt opgebouwd. Wanneer dat gebeurt, heeft het meestal weinig zin om ertegen te vechten. Juist door die weerstand los te laten, ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten.

Vaak blijkt het antwoord dichterbij te zijn dan je denkt. Plotseling krijg je een nieuwe ingeving, of een onderwerp dat je tegenkomt zet je op een ander spoor. Wat eerst een doodlopende weg leek, blijkt ineens een nieuwe richting te bieden.

Geef een idee daarom niet te snel op. Creatieve processen hebben tijd nodig om zich te ontwikkelen. Soms ontdek je onverwacht een sterk element dat je verder helpt. Op andere momenten merk je juist waar de zwakte in je aanpak zit. Door daar bewust naar te kijken, kun je aanpassingen maken die je weer op koers brengen.

Het komt regelmatig voor dat de foto die je zoekt al binnen handbereik is, maar dat je haar eenvoudigweg nog niet kunt zien. Je bent zo gefocust op een bepaald resultaat dat je de mogelijkheden die zich aandienen over het hoofd ziet.

Wanneer je open blijft staan voor wat er gebeurt en aandachtig blijft kijken naar wat zich onderweg aandient, worden de antwoorden vaak vanzelf duidelijk. Achteraf ben je dan blij dat je niet te snel hebt opgegeven. De mooiste foto’s ontstaan soms juist op het moment dat je denkt dat je vastzit.

Blog 23 juni 2026

De zelfbewuste fotograaf

Van jongs af aan leren we vaak gehoorzaam te zijn, te doen wat er van ons wordt verwacht en ons aan te passen aan de omgeving. Het tonen van gevoelens of het volgen van een eigen koers wordt niet altijd aangemoedigd. Op school en later in het werkende leven ligt de nadruk vaak op het functioneren binnen bestaande structuren en het passen binnen de groep.

Het is dan ook niet verrassend dat dit soms ten koste gaat van onafhankelijk denken en creativiteit. Juist die eigenschappen zijn echter van groot belang voor de ontwikkeling van een fotograaf. Zelfbewustzijn speelt daarbij een centrale rol. Het helpt je om dichter bij jezelf te komen en steeds beter te begrijpen wat je werkelijk wilt uitdrukken in je werk.

De meest persoonlijke en bijzondere foto’s ontstaan vaak wanneer je aandacht schenkt aan wat er intuïtief in je gebeurt tijdens het fotograferen. Er zijn momenten waarop je voelt dat een beeld klopt, zonder dat je precies kunt uitleggen waarom. Juist dat gevoel verdient aandacht.

Dat betekent ook dat je bereid moet zijn om los te laten wat anderen van je verwachten. Laat je niet te veel leiden door opvattingen over hoe fotografie zou moeten zijn of welke foto’s je zou moeten maken. Inspiratie opdoen bij anderen is waardevol, maar iets heel anders dan het volgen van hun pad.

Zelfbewustzijn betekent dat je de moed hebt om authentiek te zijn. Het vraagt om vertrouwen in je eigen waarneming, je eigen smaak en je eigen manier van werken. Dat is niet altijd gemakkelijk. De meeste mensen zijn immers jarenlang gevormd door verwachtingen van ouders, scholen, werkgevers en de maatschappij.

Toch ligt juist daar een belangrijke sleutel tot persoonlijke groei als fotograaf. Hoe beter je luistert naar je eigen intuïtie en hoe minder je afhankelijk bent van externe verwachtingen, des te sterker je eigen fotografische stem zal worden. En uiteindelijk is die eigen stem wat je werk onderscheidend en betekenisvol maakt.

Blog 23 juni 2026

Waarom je als fotograaf nooit precies zult weten hoe je werk tot stand is gekomen

Ook als je denkt dat je alle stappen kunt reconstrueren die hebben geleid tot het maken van een foto, zul je nooit precies weten wat er werkelijk heeft plaatsgevonden. In het beste geval geef je achteraf een interpretatie van hoe het proces mogelijk is verlopen.

Wanneer fotografen of kunstenaars vertellen hoe hun werk tot stand is gekomen, klinkt dat vaak overtuigend. Toch is zo’n uitleg meestal een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Soms staat ze zelfs ver af van wat er daadwerkelijk gebeurde. Het creatieve proces ontvouwt zich immers grotendeels vanzelf en is vaak sterk intuïtief van aard.

We weten eigenlijk nooit precies hoe creatieve ideeën ontstaan. Het menselijk brein is buitengewoon complex. Achteraf proberen we verklaringen te geven voor onze keuzes en inzichten, maar veel van wat zich tijdens het creatieve proces afspeelt, gebeurt onbewust. Daardoor zijn onze verklaringen vaak minder betrouwbaar dan we denken.

Misschien is het ook niet zo belangrijk om exact te begrijpen hoe een foto tot stand is gekomen. Belangrijker is dat je iets uitdrukt wat bij jou past. Natuurlijk kun je het proces deels sturen met kennis, ervaring en bewuste keuzes, maar een groot deel ervan blijft intuïtief.

Wanneer een foto eenmaal af is, verandert ook jouw rol. Je bent niet langer alleen de maker, maar wordt tevens toeschouwer van je eigen werk. Je kijkt ernaar zoals anderen dat doen en ontdekt soms betekenissen die je tijdens het maken niet bewust hebt bedoeld. Tegelijkertijd zal iedere kijker zijn of haar eigen interpretatie aan de foto geven.

Waarschijnlijk zullen we nooit volledig begrijpen hoe ons creatieve werk precies tot stand komt. Er spelen processen mee die zich grotendeels buiten ons bewustzijn afspelen en die ons voorstellingsvermogen soms te boven gaan. Wat we wel kunnen herkennen, is de maker in het resultaat. Juist daarom is het waardevol om eigen werk te blijven maken en minder bezig te zijn met de vraag hoe het precies is ontstaan. Uiteindelijk spreekt het werk vaak duidelijker dan de verklaring ervan.

Wat is essentie voor een fotograaf

Blog 23 juni 2026

Iedere fotograaf heeft een kern van waaruit hij of zij foto’s maakt. Dat is de bezielende factor achter het werk. Die essentie kan zich op verschillende manieren uiten. Het kan een ordeningsprincipe zijn waarop een fotograaf zijn werk baseert, een bepaalde sfeer die steeds terugkomt, of een specifieke manier van kijken naar de wereld. Wat die essentie ook is, ze is vrijwel altijd aanwezig.

Wanneer je aan nieuw werk begint, ben je je daar misschien niet direct van bewust. Toch ontstaat er vaak op een bepaald moment een gevoel van aantrekkingskracht. Je merkt dat bepaalde keuzes vanzelf goed voelen en ineens wordt duidelijk wat de essentie van het werk is.

Je kunt dit proces vergelijken met destilleren. Je probeert steeds dichter bij je eigen signatuur te komen. Wat niet past, laat je achterwege. Je verfijnt het beeld dat je wilt maken en brengt het terug tot de kern. Vaak geldt daarbij het principe: less is more.

Vraag jezelf regelmatig af: voegt deze toevoeging werkelijk iets toe? Maakt dit onderdeel de foto sterker? Als het antwoord twijfelachtig is, is weglaten vaak de beste keuze. Dat geldt niet alleen tijdens het fotograferen, maar ook bij de nabewerking. Denk aan kleurgebruik, verzadiging, contrast of uitsnede. Elke keuze zou moeten bijdragen aan de essentie van de foto.

Een voordeel van de huidige digitale fotografie is dat vrijwel niets definitief verloren gaat. Aanpassingen kunnen meestal worden teruggedraaid of hersteld. Dat geeft de vrijheid om te experimenteren en kritisch te blijven kijken naar wat wel en niet nodig is.

Probeer de essentie steeds opnieuw in je werk te leggen. Zie die essentie niet als iets statisch, maar als iets dat met je meegroeit. Naarmate je je ontwikkelt als fotograaf, verandert ook je manier van kijken en daarmee de kern van je werk. Juist die voortdurende ontwikkeling maakt fotografie zo boeiend.

Blog 23 juni 2026

De concurrentie met jezelf aangaan als fotograaf

Iedere fotograaf heeft zijn of haar eigen terrein als het gaat om de foto’s die worden gemaakt. Je ontwikkelt een eigen stijl en creëert werk dat het beste bij jou past. Sommigen geloven dat concurrentie met anderen helpt om beter te worden. Toch leidt de drang om beter te zijn dan een ander zelden tot echte groei. Het kan je zelfs afleiden van je eigen talenten en mogelijkheden. Bovendien rijst de vraag waarom je zou willen presteren ten koste van iemand anders.

Wanneer het werk van een andere fotograaf je inspireert om je eigen fotografie naar een hoger niveau te tillen, is er sprake van een heel ander uitgangspunt. Dan gaat het niet om concurrentie, maar om inspiratie. De ander daagt je uit om nieuwe stappen te zetten en anders naar je eigen werk te kijken. Er ontstaat wederzijdse waardering en een omgeving waarin fotografen elkaar helpen groeien.

Fotografie is geen wedstrijd waarbij één winnaar overblijft. Het is een creatief proces waarin iedereen zich op zijn eigen manier ontwikkelt. Groeien als fotograaf is een uitnodiging om meer uit jezelf te halen en tegelijkertijd open te staan voor wat anderen je kunnen leren.

Er is echter nog een andere vorm van concurrentie: die met jezelf. Daarbij gaat het niet om het overtreffen van eerder werk, maar om het zetten van nieuwe stappen en het boeken van vooruitgang. Ontwikkeling verloopt immers niet in sprongen, maar in een voortdurende beweging door de tijd.

Daag jezelf daarom uit. Geef jezelf de opdracht om iets onverwachts te doen, een nieuwe techniek uit te proberen of een onderwerp te fotograferen dat buiten je comfortzone ligt. Niet omdat je beter wilt zijn dan een ander, maar omdat je wilt groeien. De meest waardevolle concurrent is uiteindelijk de fotograaf die je gisteren was.

Blog 23 juni 2026

Als fotograaf openstaan voor een totaal andere vorm van fotografie

We kijken allemaal graag naar de soorten fotografie waarin we ons thuis voelen. We omringen ons met fotografen die aansluiten bij onze smaak en interesses. Zelf kijk ik bijvoorbeeld graag naar het werk van Valérie Jardin. Haar prachtige zwart-witfoto’s en de manier waarop zij licht gebruikt, spreken mij erg aan.

Toch is het waardevol om ook buiten de gebaande paden te kijken en andere vormen van fotografie te verkennen. In eerste instantie kan zo’n genre ver van je af staan. Je kunt het moeilijk plaatsen en weet niet goed of je het mooi of interessant vindt. Soms spreekt het je zelfs helemaal niet aan, of roept het zelfs weerstand op. Zelf heb ik dat bijvoorbeeld met extreme macrofotografie.

Toch is het de moeite waard om er open voor te blijven staan en jezelf uit te dagen om er aandachtig naar te kijken. Vaak ontdek je na verloop van tijd elementen die je aanspreken. Wat eerst vreemd of onbegrijpelijk leek, wordt geleidelijk vertrouwder. Langzaam ontstaat er waardering voor aspecten die je eerder niet zag.

Het zou je niet moeten verbazen als er uiteindelijk een moment komt waarop je er zelf mee aan de slag wilt gaan. Wie weet groeit het zelfs uit tot je nieuwe favoriete genre. Tegelijkertijd kan het gebeuren dat de fotografie die je vroeger het mooist vond, later minder aantrekkingskracht op je heeft.

Vernieuwende ideeën die in eerste instantie niet bij je lijken te passen, kunnen soms verrassend succesvol blijken. Juist daarom is het verstandig om niet te snel iets af te wijzen. Wat vandaag onaantrekkelijk of oninteressant lijkt, kan later een bron van inspiratie blijken te zijn.

Door onbekende fotografische genres te onderzoeken, vergroot je niet alleen je kennis en waardering, maar zet je mogelijk ook een nieuwe creatieve stap in je ontwikkeling als fotograaf. Openstaan voor het onbekende is vaak de sleutel tot groei.

Blog 23 juni 2026

Je opgetogen voelen als fotograaf

Elke fotograaf kent dat gevoel: opgetogen zijn over het resultaat dat je met een foto hebt weten te bereiken. Er stroomt energie door je heen, je krijgt kippenvel en je denkt: hier doe ik het voor. Je voelt voldoening. Dat gevoel van opgetogenheid is je kompas. Het is een prachtig onderdeel van het creatieve proces.

Wanneer je als fotograaf worstelt met het vinden van de foto die je voor ogen hebt, kan je plezier in de fotografie behoorlijk op de proef worden gesteld. Toch is er vaak maar heel weinig nodig om de sprong te maken van een gewone foto naar iets bijzonders. Hoe die verandering precies tot stand komt, is vaak niet duidelijk. Maar zodra het gebeurt, wordt snel zichtbaar welke richting je op moet en werkt dat enorm stimulerend.

Dat gevoel is vaak zo krachtig dat de mindere momenten naar de achtergrond verdwijnen en veel minder betekenis krijgen. Opgetogenheid geeft je de kracht om jezelf te verrassen en iets tot stand te brengen waarvan je niet had gedacht dat je het kon maken.

Zo’n opgetogen moment kan zich op allerlei manieren aandienen. Soms ontstaat het tijdens een ontspannen moment, soms uit verbazing. Waarom dat gevoel precies ontstaat, is niet zo belangrijk; belangrijker is dat je het herkent en benut. Het kan ook gebeuren dat je even helemaal opgaat in wat je doet en losraakt van de dagelijkse realiteit. Wanneer je vervolgens weer met een frisse blik kijkt, zie je ineens nieuwe mogelijkheden.

De essentie is: laat als fotograaf je gevoel meer spreken. Voor de meer rationeel ingestelde fotograaf is dat misschien niet altijd eenvoudig. Toch zijn het juist die vaak moeilijk verklaarbare gevoelens die je helpen om creatiever te worden. Besteed meer aandacht aan wat je van binnen voelt. Daar liggen uiteindelijk de meest waardevolle momenten, én de foto’s waar je echt opgetogen over bent.

Door ruimte te geven aan die gevoelens, zul je merken dat zulke momenten vaker voorkomen. Je ontwikkelt je sneller, groeit als fotograaf en haalt meer voldoening uit je werk.

Blog 22 juni 2026

Wat bepaalt je succes als fotograaf

Succes is niet hetzelfde als populariteit of waardering. Succes als fotograaf is iets persoonlijks. Het komt van binnenuit. Het wordt zichtbaar wanneer je het aandurft om je werk te laten zien en openstaat voor reacties, ongeacht wat anderen ervan vinden. Succes is het gevoel dat je alles hebt gedaan om de foto’s te maken die jou inspireren en die aansluiten bij jouw visie. Uiteindelijk heeft succes vooral met jezelf te maken.

Succes betekent ook dat je je werk weet af te ronden, het durft te tonen en met enthousiasme uitkijkt naar het maken van nieuw werk. Soms wordt je fotografie gewaardeerd, soms minder. Dat is nu eenmaal onderdeel van het proces. Hoewel de mening van de kijker interessant kan zijn, is je eigen oordeel uiteindelijk het belangrijkst. Wanneer je je uitsluitend laat leiden door wat anderen van je werk vinden, wordt het moeilijk om echt vernieuwende of persoonlijke foto’s te maken.

Het succes dat anderen je toedichten, is niet per se jouw succes. Natuurlijk verlangen we allemaal naar waardering en erkenning. Dat is menselijk. Maar die waardering mag niet de maatstaf worden waarmee je je eigen werk beoordeelt.

Verwacht ook niet dat succes al je onzekerheden zal wegnemen. Twijfel hoort vaak bij het creatieve proces. Bovendien zijn kijkers niet altijd trouw aan jouw ontwikkeling als fotograaf. Wanneer jouw werk verandert, verandert vaak ook je publiek. Sommige mensen haken af, terwijl anderen juist geïnteresseerd raken in de nieuwe richting die je inslaat.

Wees daarom niet bang om je koers te wijzigen. Als je voelt dat je werk een andere richting op wil, volg dat gevoel dan. Soms verlies je de passie voor wat je eerder maakte en is het tijd om nieuwe onderwerpen, ideeën of vormen te onderzoeken. Groei als fotograaf vraagt om de vrijheid om te veranderen.

Je kunt je werk beschouwen als een groot succes of als een mislukking, maar uiteindelijk hangt dat af van wat succes voor jou betekent. Hoe dichter je werk bij je eigen overtuigingen, interesses en verlangens staat, hoe groter de kans dat je het als succesvol zult ervaren.

Er is uiteindelijk maar één maatstaf voor succes: jouw eigen idee van wat succes is.

Blog 22 juni 2026

Je eigen smaak is de beste voorspeller wat een ander mooi vindt

In deze tijd worden we overspoeld met commerciële en vaak betekenisloze beelden. Daardoor ontstaat bij sommige fotografen de neiging om het succes van anderen na te jagen. Toch ligt duurzaam succes meestal niet in het kopiëren van wat populair is, maar in het maken van foto’s die voortkomen uit je eigen smaak en manier van kijken.

De essentie is dat je jouw eigen idee van schoonheid als uitgangspunt neemt. Zie dat als een bewuste keuze en als een toewijding aan het creëren van iets eigens. Juist daarin schuilt de mogelijkheid om werk te maken dat authentiek en herkenbaar is.

Doe als fotograaf wat jou het meest aanspreekt. Maak beelden die je inspireren en die voortkomen uit jouw eigen voorkeuren en fascinaties. Richt je niet voortdurend op wat anderen doen en laat je niet te veel leiden door trends. Veel van die populaire beelden zijn vooral bedoeld om aandacht te trekken of een commercieel doel te dienen. Dat hoeft op zichzelf niet verkeerd te zijn, maar het is iets anders dan het maken van werk dat een persoonlijke artistieke betekenis heeft.

Denk daarom niet: ik vind dit zelf niet aantrekkelijk, maar het publiek waarschijnlijk wel. Op het moment dat je uitsluitend probeert te maken wat anderen mooi zouden kunnen vinden, raak je verder verwijderd van je eigen stem als fotograaf. Kunst ontstaat niet door het behagen van de kijker, maar door oprechte betrokkenheid bij wat je maakt.

Wees ook niet bang voor kritiek. Niet iedereen zal zich herkennen in jouw werk, en dat hoeft ook niet. Mensen kijken vanuit hun eigen ervaringen, voorkeuren en verwachtingen. Hun reactie zegt daarom niet alleen iets over jouw foto’s, maar ook over henzelf.

Probeer steeds het beste werk te maken waartoe je op dat moment in staat bent, ongeacht het uiteindelijke resultaat. Laat je daarbij niet ontmoedigen door vergelijkingen met anderen en maak geen foto’s alleen omdat je denkt dat ze goed zullen worden ontvangen. Werk vanuit overtuiging en vanuit je eigen smaak. Juist daarin ligt de grootste kans om beelden te maken die niet alleen voor jou betekenisvol zijn, maar uiteindelijk ook voor anderen.

Blog 29 augustus 2026

Fotografen zijn op te delen in twee categorieën

Misschien is het wat kort door de bocht, maar je zou kunnen stellen dat fotografen grofweg in twee categorieën zijn in te delen. De eerste categorie bestaat uit de creatieve fotograaf die graag experimenteert. Deze fotograaf speelt met de camera, onderzoekt mogelijkheden en droomt volop over wat er allemaal gemaakt zou kunnen worden. Het proces van ontdekken en creëren is minstens zo belangrijk als het eindresultaat.

De tweede categorie bestaat uit fotografen die graag snel tot een resultaat komen. Ook zij werken vaak intuïtief, maar hun aandacht ligt meer op het einddoel. Ze zijn minder geneigd om uitgebreid te experimenteren of te onderzoeken en richten zich liever op het realiseren van een concreet beeld of een duidelijke serie.

Herken je jezelf in een van deze twee categorieën?

Toch kan het waardevol zijn om iets te leren van de andere benadering. Resultaatgerichte fotografen doen er goed aan af en toe wat meer tijd te nemen voor een foto of serie. Door meer ruimte te geven aan experiment en verbeelding kunnen onverwachte ideeën ontstaan die het werk verrijken.

Voor de creatieve fotograaf kan het juist nuttig zijn om af en toe doelgerichter te werken. Maak bewust keuzes en stel jezelf duidelijke kaders. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je kunt bijvoorbeeld besluiten dat een nieuwe serie volledig in zwart-wit wordt gemaakt, of dat je werkt binnen een specifiek thema. Door grenzen te stellen, krijgt creativiteit vaak juist meer richting.

Worstel je met de vraag of een serie uit drie of vijf foto’s moet bestaan? Maak dan een keuze en werk vanuit dat besluit verder. Niet elke beslissing hoeft eindeloos onderzocht te worden.

Spring je tijdens het ontwikkelen van een serie voortdurend van het ene idee naar het andere? Probeer dan eens stap voor stap te werken. Geef iedere fase aandacht voordat je naar de volgende gaat.

Ben je juist heel gestructureerd? Laat die structuur dan af en toe los. Ga met je camera op pad zonder een duidelijk doel voor ogen. Werk vanuit een idee dat nog niet volledig is uitgewerkt en kijk waar je nieuwsgierigheid je brengt.

Juist door af en toe het tegenovergestelde te doen van wat voor jou vanzelfsprekend is, vergroot je je mogelijkheden als fotograaf. Groei ontstaat vaak buiten je vertrouwde manier van werken.

Blog 22 augustus 2026

Fotograferen met of zonder regels?

Tijdens een creatief proces kun je ervoor kiezen om regels bewust los te laten of zelfs volledig te negeren. Als fotograaf wil je immers ruimte voelen om te ontdekken, te experimenteren en nieuwe wegen in te slaan. Tegelijkertijd kunnen regels juist helpen om focus aan te brengen bij het ontwikkelen van nieuw werk.

Wanneer je zonder regels werkt, lijkt alles mogelijk. Dat kan bevrijdend zijn, maar soms ook overweldigend. De vele keuzes kunnen ervoor zorgen dat je minder richting ervaart tijdens het creatieve proces.

Regels brengen weliswaar beperkingen met zich mee, maar je kunt ze ook zien als kansen. Door bewust te kiezen voor bepaalde uitgangspunten geef je een foto of serie meer samenhang en mogelijk ook meer karakter. Beperkingen kunnen je dwingen om inventiever te zijn en leiden soms juist tot verrassende en uitzonderlijke resultaten.

Een eenvoudig voorbeeld van zo’n beperking is het werken met één dominante kleur. Stel dat je besluit om in een serie uitsluitend foto’s te maken waarin de kleur paars een belangrijke rol speelt. Zo’n keuze lijkt beperkend, maar kan je juist helpen om anders te kijken en nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Wat eerst een beperking leek, wordt dan een bron van inspiratie.

Er bestaan geen goede of slechte regels voor het ontwikkelen van nieuw werk. Het belangrijkste is dat de regels je helpen om verder te komen. Bovendien staat het je vrij om tijdens het proces aanpassingen te maken wanneer je merkt dat een andere aanpak beter werkt voor het resultaat dat je voor ogen hebt.

Toch kunnen zelfgekozen regels een krachtig hulpmiddel zijn. Ze geven richting, helpen bij het maken van keuzes en maken het vaak gemakkelijker om een serie of project vorm te geven dan wanneer je volledig zonder kaders werkt.

Kies je ervoor om met regels te werken, neem ze dan ook serieus. Juist door jezelf tijdelijk aan bepaalde beperkingen te houden, ontdek je vaak mogelijkheden die je anders nooit had gezien.

Blog 15 augustus 2026

Fotograaf zijn is meer dan die ene foto(serie)

Laat je succes als fotograaf nooit afhangen van die ene foto of fotoserie. Met de juiste instelling droogt creativiteit niet op. Vertrouw erop dat er altijd nieuwe ideeën zullen ontstaan en dat je opnieuw werk zult maken waar je trots op bent. Door te blijven hangen in één bijzonder resultaat kun je je eigen ontwikkeling onbedoeld afremmen.

Wees niet bang dat er niets nieuws of grensverleggend meer komt. Nieuwe ideeën dienen zich vaak aan wanneer je open blijft staan voor wat nog mogelijk is. Wie zijn aandacht richt op nieuwe kansen, creëert ruimte voor nieuw werk.

Wanneer je blijft vasthouden aan die ene geslaagde foto en die eindeloos probeert te verbeteren of te perfectioneren, streef je naar iets wat nauwelijks bereikbaar is. Bovendien doe je jezelf daarmee tekort. Je werk als fotograaf is immers veel meer dan één beeld of één serie.

Zie je fotografie liever als een voortdurende reeks waarin elke nieuwe foto een volgende stap is. Je voegt steeds weer iets toe aan je ontwikkeling. Oud werk hoeft niet beter of slechter te zijn dan nieuw werk; het laat vooral zien waar je op dat moment stond. Soms ontstaat nieuw werk snel en voel je direct enthousiasme. Andere keren heeft een idee meer tijd nodig om vorm te krijgen. Maar zolang je blijft kijken, ontdekken en fotograferen, blijft er nieuw werk ontstaan.

Dat nieuwe werk zal anders zijn dan wat je eerder maakte, en juist daarin schuilt ontwikkeling. Verandering betekent dat je groeit als fotograaf en nieuwe kanten van jezelf ontdekt.

Probeer daarom de overvloed aan mogelijkheden te zien en te beseffen dat je mooiste werk misschien nog gemaakt moet worden. Met iedere nieuwe foto en elke nieuwe serie doe je ervaringen op, ontwikkel je je vaardigheden verder en kom je dichter bij de fotograaf die je wilt zijn.

Blog 8 augustus 2026

Voor sommige fotografen is een foto(serie) nooit af.

Er zijn fotografen die moeite hebben om te accepteren dat hun werk af is, zelfs wanneer het al gepubliceerd of tentoongesteld is. Daarachter schuilt soms de angst dat het werk daarmee definitief wordt. Ook kan er een moment komen waarop het werk niet meer goed genoeg lijkt. Door de tijd die verstrijkt of door reacties van anderen ga je ineens tekortkomingen zien die je eerder niet opvielen. Het gevoel ontstaat dat je opnieuw naar perfectie moet streven.

Het is belangrijk om te beseffen dat een foto of fotoserie slechts een momentopname is van wie je op dat moment als fotograaf was. Het werk weerspiegelt je inzichten, vaardigheden en visie van toen, niet van nu en zeker niet van de toekomst. Ondertussen ben je alweer veranderd, heb je nieuwe ideeën opgedaan en kijk je anders naar de wereld. De foto’s of series waar je nu aan werkt, zullen daarom waarschijnlijk anders zijn dan het werk dat je eerder maakte.

Blijven vasthouden aan oud werk kan je ontwikkeling in de weg staan. Het is alsof je jarenlang iedere ochtend hetzelfde ontbijt eet: vertrouwd, maar zonder nieuwe smaken te ontdekken. Door voortdurend terug te keren naar eerder werk, loop je het risico kansen op nieuw werk en nieuwe inzichten mis te lopen.

De twijfels die je soms hebt over je resultaten komen vaak voort uit beoordelingen van anderen. Misschien voelt het alsof je werk verkeerd wordt begrepen of niet de waardering krijgt die je had gehoopt. Toch is het belangrijk om anderen niet te laten bepalen wat goed of slecht is. Hun oordeel is altijd gekleurd door hun eigen ervaringen, voorkeuren en verwachtingen.

Bovendien hoeft je werk niet volmaakt te zijn. Juist de onvolkomenheden kunnen waardevol zijn. Ze laten zien waar je stond in je ontwikkeling en kunnen een bron van inspiratie vormen voor nieuw werk. Elke foto en elke serie draagt iets bij aan je groei als fotograaf.

Je werk als afgerond beschouwen is daarom iets wat je bewust moet doen en misschien zelfs moet leren. Het geeft ruimte, vertrouwen en energie om verder te gaan. Denk er niet te lang over na. Deel je werk met anderen, leer van de reacties die je krijgt en geniet van het proces. Uiteindelijk ontstaat groei niet door vast te houden aan wat je hebt gemaakt, maar door steeds weer verder te kijken.

Blog 1 augustus 2026

Wanneer is een foto(serie) af?

Nadat je de selectie hebt gemaakt of de definitieve foto hebt gekozen. Nadat je de uitsnede hebt bepaald, de nabewerking hebt afgerond en misschien zelfs een titel hebt bedacht voor de foto of serie. Je gevoel zegt dat er niets meer toegevoegd, veranderd of verwijderd hoeft te worden. Dit stadium gaat vaak gepaard met een gevoel van voldoening. Het is het moment waarop het bedenken, uitwerken en realiseren achter je ligt. Alles is klaar om de foto’s te tonen, op sociale media te plaatsen of in te lijsten en op te hangen.

Dit zou het moment moeten zijn om het project los te laten en je op een nieuwe uitdaging te richten.

Toch denk ik dat het waardevol is om eerst nog één keer afstand te nemen van alle inspanningen, verwachtingen en gedachten die je in het project hebt gestoken. Kijk er vervolgens met een frisse blik naar. Probeer de foto(serie) onbevangen te bekijken, alsof je haar voor het eerst ziet. Wees even de toeschouwer van je eigen werk.

Het doel is om je perspectief te verbreden en los te komen van de ideeën waarmee je begon. Doe alsof je het werk van iemand anders beoordeelt. Vaak vertellen beoordelingen namelijk minstens zoveel over de kijker als over het werk dat bekeken wordt. Door je eigen werk vanuit die positie te benaderen, ontdek je beter wat je er werkelijk van vindt. Misschien komen er twijfels naar boven of zie je voor het eerst punten van kritiek. Dat hoeft niet negatief te zijn; het kan juist leiden tot een dieper begrip van je eigen werk.

Deze oefening helpt ook wanneer je later feedback van anderen ontvangt. Besef dat mensen altijd kijken vanuit hun eigen ervaringen, voorkeuren en referentiekaders. Hun reacties zeggen daarom niet alleen iets over jouw foto’s, maar ook over henzelf.

Soms wijst feedback op een aspect van je werk dat je zelf nauwelijks had opgemerkt. Doordat anderen daar de aandacht op vestigen, krijgt het meer betekenis dan je vooraf had gedacht. Op die manier kan feedback je helpen om dieper inzicht te krijgen in zowel je fotografie als in jezelf.

Uiteindelijk zijn je foto’s af wanneer dat voor jou zo voelt. Niet wanneer anderen dat zeggen, niet wanneer alle kritiek verstomt, maar wanneer jij het gevoel hebt dat er niets meer aan toegevoegd, veranderd of weggelaten hoeft te worden.

Blog 25 juli 2026

Hoe voorkom je eentonigheid in fotografie?

Soms maak je foto’s en krijg je maar het idee dat de foto’s maar niet beter willen worden. Voordat je het opgeeft is goed om na te denken wat kan ik doen om dit te doorbreken. Geef dus niet direct op. Maar verwacht ook niet direct een resultaat en wees mild naar jezelf. Probeer ook geen grote stappen te zetten in het doorbreken van eentonigheid in je foto’s of het niet bereiken van je gewenste resultaat. Probeer gewoon elke dag een nieuwe foto te maken en kijk of het bijdraagt aan de verbetering. Het hoeft niet gelijk perfect te zijn maar zie je er iets in dat je mogelijk verder helpt. 

Wat ook kan helpen door iets te veranderen. Je maakte bijvoorbeeld de foto’s overdag. Wat zou er veranderen als je het in de avond of zelfs in de nacht zou doen. Je wilde de foto’s in kleur maar wat nou als je het in zwart/wit zou proberen. Of kijk of een ander formaat later in de nabewerking een verschil kan maken. Je zult zien dat er heel veel mogelijkheden tot veranderen zijn en het zal mogelijk tot verbeteringen leiden.

Denk ook eens na welke betekenis wilde je aan de fotoserie geven. Wat zou er gebeuren als je een andere betekenis als vertrekpunt kiest? Wilde je eenzaamheid uitstralen in de foto’s? Wat verandert er als je het karakter van een persoon in de foto wil laten zien en de eenzaamheid als betekenis naar de achtergrond brengt en meer secundair gaat beschouwen. 

Er zijn er meer maar tot slot als voorbeeld zou je ook perspectief van de foto’s kunnen veranderen. Door bijvoorbeeld niet frontaal te fotograferen maar van opzij. Of de foto’s laag nemen en richtend omhoog. Je zou het ook kunnen doen door bijvoorbeeld niet de groothoeklens te nemen maar de telelens waardoor de beelden er heel anders uit komen te zien.

Laat je in ieder geval niet snel uit het veld slaan en opgeven maar probeer andere invalshoeken en je zult zien dat het resultaat er alsnog komt en ben je blij dat je het niet te snel hebt opgegeven.

Blog 18 juli 2026

Mijn foto’s hoeven niet begrepen te worden

Wees niet bezorgd of je foto’s wel begrepen zullen worden. Die gedachte leidt alleen maar af van je ontwikkeling als fotograaf. Je wilt toch niet dat anderen bepalen wat goede foto’s zijn? Dat bepaal je uiteindelijk zelf.

Je wordt pas echt fotograaf wanneer je de vrijheid voelt om je eigen ontwikkeling te volgen. Er bestaat een natuurlijke neiging om erbij te willen horen als fotograaf, maar onze omgeving en cultuur leggen al genoeg grenzen op waaruit je je moet bevrijden. Hoe kun je een goede fotograaf worden als je je eigen zienswijze verloochent?

Juist je eigen visie is een geschenk waarop je kunt bouwen aan een herkenbare signatuur. Beschouw jouw manier van kijken als een artistieke mogelijkheid die het waard is om te onderzoeken en te ontwikkelen.

Natuurlijk mag je je laten inspireren door fotografen die bij je passen. Je zult hen nooit volledig kunnen imiteren, maar uit die inspiratie kun je wel je eigen beeldtaal ontwikkelen. Andere fotografen kunnen je op ideeën brengen, en sommigen blijken bovendien verrassend toegankelijk om hun visie met je te delen. Niet om je ervan te overtuigen hetzelfde te doen, maar om je nieuwe ingrediënten aan te reiken waarmee je verder kunt, of juist bewust een andere richting kunt inslaan.

De wereld waarin je leeft beïnvloedt wie je bent als fotograaf. Die wereld vormt jouw werk, en met jouw werk beïnvloed je op jouw beurt weer de wereld, al is het maar een klein beetje. Je uiten met foto’s is een vorm van creativiteit. Je laat ermee een stukje van jezelf zien — en hoe mooi is dat.

Blog 11 juli 2026

Demoïtis in de fotografie

Je zult je misschien afvragen: wat is Demoïtis en wat heeft het met fotografie te maken? Wanneer je de term opzoekt, zul je de betekenis niet snel vinden. Vraag je het echter aan een kunstenaar, dan gaat er mogelijk een lampje branden. Demoïtis is het verschijnsel waarbij een kunstenaar te krampachtig en te lang vasthoudt aan zijn eerste versie of oorspronkelijke idee.

Datzelfde kan gebeuren bij fotografen. Het kan onverstandig zijn om star vast te houden aan een idee dat je wilt omzetten in een foto, of aan de manier waarop je de uitwerking oorspronkelijk had bedacht. Wat in eerste instantie een goed plan leek, blijkt tijdens het creatieve proces soms minder effectief dan verwacht.

Wanneer een bepaalde werkwijze eenmaal diep in je hoofd verankerd zit, kan zij zelfs de weg naar een beter resultaat blokkeren. Je blijft dan werken binnen de grenzen van je oorspronkelijke plan, terwijl nieuwe mogelijkheden zich aandienen.

Soms zie je wel dat een andere aanpak of een beter resultaat mogelijk is, maar lijkt die voor jou onbereikbaar. Daardoor kun je ontmoedigd raken. Dat is jammer, want juist de bereidheid om je oorspronkelijke idee los te laten kan ruimte scheppen voor groei en ontwikkeling.

Het komt ook voor dat je een beeld voor ogen hebt dat uiteindelijk niet realistisch blijkt. Je werkt ergens naartoe, maar ontdekt gaandeweg dat het proces een andere richting opgaat. In plaats van dat als een mislukking te zien, kun je het beschouwen als een natuurlijke ontwikkeling van het idee. Het eindresultaat hoeft niet altijd overeen te komen met het beeld waarmee je begon.

Belangrijk is dat je je verbeelding niet in de weg laat staan. Wanneer je tijdens de realisatie op een probleem stuit, laat je dan niet blokkeren. Reageer niet krampachtig, maar zoek naar alternatieven en werk om de obstakels heen. Creativiteit ontstaat vaak juist op de momenten waarop je gedwongen wordt een andere weg te kiezen.

De kunst is om zorgvuldig en vakkundig te werken, met aandacht voor alle aspecten van het fotografische proces en met inzet van de talenten die je bezit. Maak er vervolgens het beste van, zonder verstrikt te raken in perfectionisme of starheid. Neem af en toe afstand, bekijk het geheel vanuit een breder perspectief en bepaal van daaruit hoe je verdergaat. Vaak ontstaat juist dan de ruimte voor een resultaat dat sterker is dan wat je oorspronkelijk had bedacht.

Blog 4 juli 2026

Waarom het realiseren van idee voor een foto soms frustrerend is en wat kan je eraan doen?

Het idee zit goed in je hoofd. Je weet welke foto of fotoserie je graag wilt maken. Dan breekt het moment aan om het idee daadwerkelijk te realiseren. Juist dat blijkt soms het minst eenvoudige onderdeel van het fotograaf zijn, terwijl het vaak het onderdeel is waar je het meest naar uitkijkt.

Wanneer je meerdere mogelijkheden ziet om een idee concreet vorm te geven, overweeg dan om verschillende uitwerkingen uit te proberen. Door te experimenteren met diverse benaderingen kom je vaak uit bij de sterkste versie van een foto of fotoserie. Het eerste idee is niet altijd het beste idee.

Soms helpt het ook om bewust afstand te nemen. Door een project even los te laten en er later met een frisse blik naar terug te keren, ontstaan vaak nieuwe inzichten. Wat eerst niet werkte, kan dan ineens wel de juiste richting blijken te hebben.

Ben je nog steeds niet tevreden? Leg de uitwerking dan tijdelijk naast je neer en werk aan een ander idee. Die afstand creëert ruimte in je denken en maakt het gemakkelijker om later opnieuw en met meer helderheid naar het oorspronkelijke plan te kijken.

Bovendien verloopt het creatieve proces zelden volledig lineair. Het ontwikkelen van een idee en het uitwerken ervan beïnvloeden elkaar voortdurend. Tijdens de uitvoering kun je ontdekken dat bepaalde onderdelen niet werken zoals je had verwacht. In dat geval is het vaak nodig om terug te keren naar het oorspronkelijke idee en dit aan te passen, te verfijnen of zelfs gedeeltelijk los te laten.

Toch hoeft het realiseren van een foto of fotoserie geen moeizaam proces te zijn. Sommige fotografen besteden relatief veel tijd aan het doordenken van een idee voordat zij de camera oppakken. Voor anderen ontstaat de uiteindelijke vorm juist tijdens het fotograferen. Er bestaat daarbij geen goede of foute werkwijze; het gaat erom wat het beste bij jou past. Bovendien kan de aanpak per idee sterk verschillen.

Het belangrijkste is dat je je bewust bent van de fase waarin je je bevindt. Ben je nog aan het onderzoeken, aan het uitwerken of aan het realiseren? Dat bewustzijn helpt om frustratie te verminderen en geeft richting aan het creatieve proces. Zo wordt de weg van idee naar beeld niet alleen productiever, maar ook plezieriger.

Blog 28 juni 2026

Overbrug de kloof als fotograaf tussen verbeelding en realiteit

Een idee kan zich in je hoofd vormen en je wilt dat vervolgens omzetten in een foto of een fotoserie. Het is belangrijk om veel ideeën — en het liefst alle ideeën — vast te leggen, omdat ze later van pas kunnen komen.

Waarom is dat belangrijk? Een idee kan in gedachten nog zo sterk lijken, maar wanneer je het probeert om te zetten in foto’s, kan het resultaat tegenvallen. De beelden blijken saai te zijn of het lukt niet om het oorspronkelijke idee overtuigend vorm te geven. Vaak ontstaat dan de neiging om het idee te laten varen en weg te doen. Dat is jammer, want het kan zomaar gebeuren dat hetzelfde idee op een later moment wél tot een geslaagd resultaat leidt.

Daarnaast is het waardevol om te blijven experimenteren en een idee vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. Dat hoeft niet allemaal achter elkaar. Wanneer succes uitblijft, kan dat juist tot frustratie leiden. Bewaar het idee daarom en kijk er later nog eens met een frisse blik naar. Een nieuwe ervaring, gedachte of situatie kan ineens een ander perspectief bieden.

Vind je het lastig om een nieuw perspectief te ontdekken? Stel jezelf dan zoveel mogelijk “stel dat…”-vragen. Wat als ik een andere locatie kies? Wat als ik het onderwerp anders benader? Wat als ik het verhaal omkeer? Deze manier van denken helpt om op een verrassende en creatieve manier naar hetzelfde idee te kijken.

Je zou kunnen zeggen dat er geen slechte ideeën bestaan. Het lukt alleen niet altijd om een idee direct om te zetten in een concreet resultaat. Misschien moet het idee nog rijpen of heb je nog geen volledig beeld van wat je werkelijk wilt maken. Gun jezelf daarom de tijd en de ruimte om te onderzoeken. Het kan bijzonder zijn om later verrast te worden wanneer een idee, dat eerst onuitvoerbaar leek, ineens wel vorm krijgt.

Een mislukte uitvoering van een idee is vaak slechts een stap dichter bij een foto of fotoserie die wél slaagt. Laat jezelf als fotograaf groeien. Ontwikkeling verloopt niet altijd volgens een strak plan; soms heeft zij een eigen ritme. Probeer niet voortdurend alles te sturen of af te dwingen. Vertrouw erop dat ideeën zich kunnen ontwikkelen en dat juist daarin ruimte ontstaat voor nieuwe inzichten en betekenisvolle beelden.

Blog 21 juni 2026

Betekenisvolle foto’s

Een eenduidige en eenvoudige foto legt een directe relatie tussen wat je ziet en de betekenis ervan. Dat zijn prima foto’s, die voor de maker vaak heel dierbaar kunnen zijn. Voor de ontwikkeling als fotograaf is het echter belangrijk een stap verder te gaan en te streven naar wat ik open foto’s noem.

Een open foto is rijker en tegelijkertijd minder eenduidig. Wat je ziet is niet direct volledig duidelijk, waardoor de kijker wordt uitgenodigd zelf verbanden te leggen en zich af te vragen: Wat zie ik hier eigenlijk? Een fotograaf die zich wil ontwikkelen, streeft naar een combinatie van complexiteit en schoonheid waarmee een boodschap wordt overgebracht en betekenis ontstaat. De fotograaf daagt de kijker uit om de foto aandachtig te onderzoeken.

Daarin schuilt echter ook een gevaar. Wanneer je hierin te ver gaat, kan iedere kijker een andere betekenis aan de foto geven of de bedoeling ervan helemaal niet begrijpen. De kunst is daarom om als fotograaf met de kijker te communiceren, zodat hij of zij betekenis ervaart in de beelden die je maakt.

De kracht van betekenisvolle fotografie ligt in de manier waarop een afbeelding tot stand komt: in jouw manier van kijken naar de werkelijkheid. Door de digitalisering is de hoeveelheid foto’s die de kijker dagelijks krijgt voorgeschoteld immens geworden. De technische kwaliteit van beelden neemt voortdurend toe, maar tegelijkertijd is het eenvoudiger geworden om de relatie met de werkelijkheid los te laten.

Ik zie het als de verantwoordelijkheid van de fotograaf die zich wil ontwikkelen om betekenisvolle foto’s te maken. Niet zozeer om de betekenisloosheid van de enorme stroom beelden te bestrijden, maar om daar een tegenwicht aan te bieden. Om in die overvloed iets uitzonderlijks te laten zien: een beeld waarbij de kijker wil stilstaan en dat uitnodigt tot kijken, nadenken en ervaren.

Blog 2 september 2024

Laat de minder bekende parels van je eigen stad zien

Vaak denk je voldoende te weten van je eigen stad. Maar vaak is dat niet waar. Ik ontdekte het zelf toen ik het boekje kocht “Zo oud als de weg naar Kralingen” een wandeltocht van 35 km van Schiedam naar Rotterdam. Ik ben er geboren en getogen en dacht bijna alles wel te weten. Maar de wandeltocht bewees dat ik eigenlijk helemaal niet zoveel wist als ik dacht. Ik werd verrast door natuur in de stad die ik niet eerder had gezien. De opvallende maar ook vaak onopvallende kunst die er in een stad te vinden is. Maar ook de geschiedenis van een stad die vaak verborgen parels bevat. Zo liep ik op een voormalig goederenspoor vlak bij het Sparta stadion. Wel honderden keren langs gereden maar nooit beseft dat boven mij een goederenspoor liep. Ook blijkt bij het verkennen te voet dat je soms dingen ziet die je nog nooit eerder zijn opgevallen. Zo liep ik op de Beukelsbrug in Rotterdam en zag de mooie spreuk die op de reling stond en het gedicht in het glazen huis van de brugwachter. En wat te denken van de grappige zaken die je tegenkomt. Zo liep ik op Bergselaan in Rotterdam en dacht deze foto moest ik snel maken want deze man is voor een gedeelte niet zichtbaar door een struik. Bij nader inzien bleek het kunst te zijn en niet echt. Of het zien van de grote badeend in het Vroesenpark in Rotterdam. Zo kan ik nog wel even doorgaan. De essentie is dat er zoveel meer mooie foto’s te maken zijn van je stad dan de geijkte foto’s die je vaak ziet. Ga op pad en kijk goed om je heen om de parels te ontdekken.

Kortom zoals bovenstaande foto’s laten zien is er veel meer in je eigen omgeving te zien dan je denkt. Ga op pad en leg de verborgen parels van je eigen stad vast. Of ontdek de verborgen parels van een andere stad.

Blog 19 augustus 2024

Gebruik beroemde fotografen als inspiratiebron voor je eigen foto’s

Je bent natuurlijk prima in staat je eigen inspiratiebron te zijn voor je foto’s, maar het is leuk je inspiratie uit te breiden. Dit kun je het beste doen door naar beroemde fotografen te kijken. Leen een keer een boek uit de bibliotheek om eens rustig naar foto’s te kijken en of je dit voor je eigen foto’s zou kunnen gebruiken. Kijk niet alleen naar de foto zelf maar probeer te achterhalen of te bedenken wat de fotograaf ermee wilde bereiken en hoe hij de foto’s gemaakt heeft. Via mijn Rotterdamse Fotografieschool leerde ik kijken naar beroemde fotografen. Het kan al eenvoudig door op internet gewoon ‘beroemde fotografen’ in te typen. Vervolgens naar afbeeldingen te gaan en je ziet de foto’s die ze gemaakt hebben. Ga weer terug en typ de fotograaf nog een keer in en je zult nog veel meer te weten komen over de drijfveren van de fotograaf. Vaak vind je er ook nog video’s waar fotografen aan het woord komen of mensen onderzoek hebben gedaan naar fotografen die inmiddels overleden zijn. Zo was ik op zoek naar beroemde portretfotografen omdat ik dat best moeilijk vond om de persoon echt goed vast te leggen met het karakter en de uitstraling. Ik kwam uit bij Maarten Corbijn voor zijn hedendaagse portretfotografie en Andrew Newman die portretten maakte van mensen in hun werkomgeving. Bijgaand het resultaat van beiden.

Blog 11 augustus 2023

Laat kleur een keer een rol spelen in je serie foto’s

Kleur als uitgangspunt voor een serie is niet vanzelfsprekend. Soms kom je echter in een omgeving waar het juist leuk is kleur een hoofdrol te geven in de serie foto’s die je wil maken en laten zien aan de kijker. Dat kunnen hele subtiele kleuren zijn maar het is misschien nog leuker om juist hele felle kleuren te kiezen. Zo was ik laatst op Heijplaat bij Rotterdam op het voormalige terrein van de Rotterdamse Droogdok Maatschappij ook wel bekend onder de afkorting RDM. Daar vielen mij ineens de de kleuren rood, geel en blauw op. Dat leverde een verrassend resultaat op zonder dat ik er voorafgaand naar op zoek was geweest. Als je zoiets ziet negeer het dan niet maar besteed ook hieraan aandacht en je zult zien dat het tot bijzondere foto’s kan leiden. Dat lukt dan meestal niet met een foto maar juist met een serie.

Of één kleur maar dan in combinatie met een patroon. Dit voorbeeld legde ik vast op het voormalige quarantaine terrein Heijplaat aan het kleine maar bijzondere echte en enige natuurlijke strand van Rotterdam. Misschien iets minder spectaculair maar zeker ook de moeite waard.

Blog 25 juli 2023

De kracht van schaduw

Bij het fotograferen merk ik dat veel fotografen zich niet bewust zijn van schaduw. Daarmee kan het verschillende kanten op gaan. Vaak zie je dat schaduw de foto in de weg staat als je er bij het maken niet specifiek op gelet hebt. De foto komt in onbalans en dan vinden we het vaak een mislukte foto. Dat is jammer. Veel fotografen zie je dat ze schaduw uit de weg gaan en het buiten beeld brengen of juist alleen het schaduwgedeelte fotograferen. Toch pleit ik er voor eens wat vaker schaduw te gebruiken in het maken van foto’s. Het zijn vaak ogenschijnlijk saaie plaatjes, maar met goed gebruik van schaduw worden het topfoto’s. Ik geef hierbij graag een voorbeeld van pilaren in een kerk. Door de schaduw te benutten zijn ze ineens zoveel meer.

Het is nog beter als je thuis bent met een nabewerkingsprogramma zoals Lightroom te werken. Dan kun je bij het maken van foto’s achteraf veel meer door goed naar het histogram te kijken en bijvoorbeeld je hooglichten schuif en schaduw schuif te gebruiken. 

Schaduw geeft een bijzonder effect in binnensituaties, maar dan is het wel handig een statief te gebruiken zodat je geen hinder hebt van beperkt licht. De twee navolgende foto’s laten dit zien. Zo kon ik toch 100 ISO blijven gebruiken en een klein diafragma van bijvoorbeeld F9 of F13. Dan heb je een sluitertijd nodig van meerdere seconden. Deze foto’s zijn gemaakt in een Urbex omgeving. Ga op de foto staan en klik voor een vergroting.

Maar het leent zich ook prima voor landschapsfotografie. Dat kun je dan wel zonder statief doen. Of bijvoorbeeld in de stad. De twee onderstaande foto’s zijn daar een voorbeeld van.

Tot slot vind ik dat schaduw bij zwart/wit nog beter tot zijn recht komen. Maar alle foto’s in deze blog zijn ook in kleur de moeite waard. Het is ook een beetje wat je zelf het mooist vindt.

GA EENS WAT VAKER BEWUST MET SCHADUW OM IN HET MAKEN VAN JE FOTO’S. ZE KRIJGEN EEN EXTRA DIMENSIE EN SAAIE OMGEVINGEN WORDEN ER BIJZONDER DOOR. HET IS ZOWEL BUITEN ALS BINNEN INTERESSANT. VERGEET VOOR BINNENFOTO’S NIET JE STATIEF MEE TE NEMEN.

Blog 11 augustus 2023

Een goede foto roept iets op

Een goede foto moet visueel prikkelen en lokt zo een reactie uit bij de kijker naar de foto . Misschien niet van iedereen, maar van genoeg mensen om te laten zien dat het beeld de aandacht trekt. Je wilt niet een reactie als ‘dat heb ik allemaal al gezien’. Het mag ook een bekend onderwerp zijn maar zorg er dan voor dat jouw composite er echt anders uitziet. Zo is de Erasmusbrug in Rotterdam een veel gefotografeerd object maar een paar fotografen slagen er in je uit te dagen er toch naar te kijken om het anders dan anders is. Fotografen willen dat er naar hun foto’s wordt gekeken, dat er aandacht aan wordt besteed, over wordt gesproken. Dat gebeurt alleen als het beeld zijn kijker aanspoort, of iets geeft om over na te denken.

Laat ik dat illusteren met een voorbeeld. De twee honden in het kratje op de fiets lijken uit te kijken naar het baasje dat waarschijnlijk een winkel is ingegaan. Het kan verschillende reacties uitlokken. Zo van ‘wat zielig voor de honden’ of ‘de liefde voor het baasje dat even weg is gelopen’. Kortom het beeld kan verschillende reacties oproepen.

Laat de kijker naar meerdere aspecten zoeken en daartoe uitgenodigd worden door de manier waarop de foto is gemaakt. Denk bij voorbeeld aan een mooie traditionele zonsondergang maar breng iets in de foto waartoe je je na de eerste kennismaking met de foto aangetrokken voelt. En dat kan heel subtiel zijn. In dit geval mensen heel klein die op het water lijken te lopen.

PROBEER BIJ HET MAKEN VAN JE FOTO’S IETS IN DE FOTO TE BRENGEN DAT IETS OPROEPT EN OF JE UITDAAGT NAAR MEERDERE ASPECTEN IN EEN FOTO TE ZOEKEN. 

DAT IS WAT IEDERE FOTOGRAAF WIL, DAT DE KIJKER STILSTAAT BIJ JOUW FOTO’S EN ER IETS BIJZONDERS IN ZIET.

Blog 26 juni 2023

De schoonheid van troosteloosheid

We zijn geneigd het mooie van dingen in het leven vast te leggen omdat dat traditioneel voldoet aan de definitie van schoonheid. Toch kan juist ook de troosteloosheid van dingen schoonheid opleveren. Je ziet dan vaak het verhaal achter de troosteloosheid. Ga met je camera op stap en probeer naar de minder mooie dingen te kijken en of je die op een manier kan vastleggen dat je er fotografisch toch de schoonheid in kan zien. Dat kan een veelheid van onderwerpen zijn. Wat mij opvalt daarbij is dat je vaak wat meer dichterbij moet fotograferen om dat effect te krijgen. Zorg dat er omheen geen ruis ontstaat die afleidt van het onderwerp. Er is een onderwerp waarbij ik het moeilijk vind om de schoonheid van de troosteloosheid te zien en dat is bij de mens zelf. Dit onderwerp vermijd ik dan ook. Maar als je goed kijkt zijn er ontzettend veel voorbeelden te vinden die betrekking hebben op dit onderwerp. Hierbij een selectie uit mijn fotobibliotheek.

Klik op individuele foto voor vergroting

GA OP PAD EN LAAT DE BEKENDE SCHOONHEID LINKS LIGGEN EN ZOEK DE TROOSTELOOSHEID OP EN LAAT DAARVAN ZIEN DAT OOK DAT SCHOONHEID KAN OPLEVEREN

Blog 2 juni 2023

Kies een woord en ga dat fotograferen

Soms weet je niet wat voor soort foto’s je nu weer moet gaan maken. Kies dan gewoon een of twee gelijke woorden en kijk wat je er mee kunt. Dit levert vaak verrassende resultaten op. In aanvang denk je vaak bij die woorden hoe worden dat dan leuke foto’s. Dat lukt niet altijd maar veelal wel. En zelfs bij lastige woorden vind je na verloop van tijd een hele grote variatie aan beelden. Van waaruit je uiteindelijk ook weer een keuze maakt om tot een leuke nieuwe serie foto’s te komen. Pak het woordenboek en sla het open en zoek een woord uit. Zoek eventueel een paar synoniemen erbij en ga met maximaal 2 woorden aan de slag. Ik deed dit bijvoorbeeld met strepen en lijnen. Met de onderstaande foto’s wil ik een beeld geven hoeveel mogelijkheden er wel niet zijn met die woorden. Zeker als je de woorden in de ruime betekenis gaat gebruiken. 

Klik op de individuele foto voor een vergroting van de foto.

Aan bovenstaande 4 foto’s zie je diversiteit als je er creatief mee aan de slag gaat. De eerste foto is een detail van de Maastunnel voor fietsgangers. De tweede het hangen van 5 jassen van schilders op een tentoonstelling in Schiedam. De derde een bevroren vlonder in de winter in de Broekpolder en de vierde een voorraad spuitbussen bij een bedrijf in street art.

Bovenstaande foto’s zijn strepen en lijnen maar dan geconcentreerd op de architectuur. En daarbinnen kun je ook weer veel variëren.

Zo zie je dat je met twee willekeurige woorden veel foto’s kunt maken en dat die tot een mooie serie kunnen leiden als je je er verder in verdiept.

KIES VAKER ZOMAAR EEN WOORD EN GA ER MEE AAN DE SLAG. JE ZULT ZIEN DAT JE ER LEUKE FOTO’S MEE KUNT MAKEN. ALS JE EVEN NIET WEET WAAR JE NU WEER FOTO’S VAN MOET MAKEN KAN DIT EEN LEUKE UITDAGING ZIJN.

Blog 24 mei 2023

De kracht van detailfoto’s

Fotografen zijn best wel gewend om een onderwerp te kiezen maar zelden zie je ze de verdieping maken naar de details van een onderwerp tenzij het bewust macro foto’s zijn. Toch zou ik het advies willen geven kies wat vaker voor de details van het onderwerp. Je zult zien dat je soms tot verbluffende resultaten komt. Zeker als een onderwerp in eerste instantie saai lijkt. Het overkwam mij zelf bij het maken van foto’s bij een anker- en kettingfabriek. Hoezo kan dat nou leuk zijn hoor ik je zeggen. Toch zal ik met dit voorbeeld het tegendeel bewijzen en spoort het je misschien aan dit eens wat vaker ook zelf te proberen. Het begin is niet makkelijk. Ik begon met het fotograferen van de foto’s van kettingen en ankers en werd er niet echt enthousiast van. Tot dat ik per ongeluk een keer een foto van dichtbij maakte en toen was het gelijk raak. Ik heb die ochtend 300 detailfoto’s gemaakt. Wie mijn blogs vaker leest weet dit, ik heb altijd mijn statief bij me en zeker bij detailfoto’s is dat een uitkomst. De eerste foto’s ging nog uit de hand maar ik wilde meer scherpte diepte en ondanks de zonnige dag bleek dat wederom erg handig.

De eerste foto die ik uit de hand maakte was onderstaande foto.

Met bovenstaande foto snap je dat ik enthousiast was maar als je dan met de details voor ogen naar ankers en kettingen gaat kijken komen pas de echte mooie detailfoto’s tot stand. Je moet goed kijken, in zo’n detailschermpje van je fototoestel is dat nog niet zo makkelijk. Ook hierbij helpt het statief je omdat je rustig vooraf kan kijken.

KIES VAKER EEN ONDERWERP EN MAAK ALLEEN DETAIL OPNAMES EN JE ZULT ZIEN DAT ZELFS SAAIE ONDERWERPEN INEENS SPANNEND EN AANTREKKELIJK BLIJKEN EN VERGEET DAN NIET JE STATIEF MEE TE NEMEN.

Blog 25 april 2023

Maak van fotografie storytelling

Soms vertelt één foto al het verhaal. Maar maak eens een serie foto’s en zet die in de juiste volgorde en je hebt ook een prachtig verhaal gemaakt. We zijn vaak gewend in losse foto’s te werken en willen die ene prijswinnende foto maken. Soms lukt dat maar vergeet niet dat juist een serie heel krachtig kan overkomen en dat woorden dan niet nodig zijn. Meestal vind ik zo’n serie sterker dan een korte film. Bij foto’s bepaal je het eigen tempo in het kijken en zie je vaak details die bij een film vaak verloren gaan. 

Voor storytelling is een evenement of een activiteit een goed begin om er gevoel voor te krijgen. Zorg er altijd voor dat je genoeg foto’s maakt om later de juiste te kiezen. Denk ook aan het formaat. Storytelling in één formaat is veel krachtige dan in verschillende formaten. Als je dat onder de knie hebt kun je naar moeilijkere verhalen kijken. Denk bijvoorbeeld aan omslag in stemming bijvoorbeeld het weer in het landschap. 

Bijgaand een makkelijk voorbeeld hoe storytelling krachtig kan zijn naar mijn mening. Zo zag ik op een ochtend een militaire oefening in de haven van Schiedam en omgeving. Bijgaande beelden zijn veelzeggend. Let ook op de details bijvoorbeeld de militair die de vrouw aanspreekt die haar hondje uitlaat. De vrouw is geschrokken en de militair streng. Terwijl de personen klein zijn afgebeeld.

Kijk naar de lichaamstaal van de twee personen in deze foto. Ze zijn veel zeggend.

PROBEER JE FOTO’S TOT EEN VERHAAL TE MAKEN. DENK VAN TE VOREN NA OVER WAT JE ZOU WILLEN VASTLEGGEN, KIES VOOR EEN FORMAAT FOTO EN KIJK DE NAAR DE VOLGORDE WAARIN JE FOTO’S WIL LATEN ZIEN.

Blog 4 mei 2023

Fotograferen bij bijzondere standpunten

Gewoonlijk maakt je staand foto’s uit de hand of met het statief. Ooghoogte dus. Maar het is zeker de moeite waard wat vaker vooraf na te denken over het standpunt dat je inneemt bij de maken van de foto’s. Het is opmerkelijk hoe anders foto’s er dan komen uit te zien. Dat geldt ook voor macrofotografie. 

Zelf ben ik nogal een voorstander van de laag bij de grond fotografie. Je krijgt de voorgrond er dan vaak beter op en als je een klein diafragma kiest dan kan zo’n foto ook nog meer diepte krijgen. Een ander voorbeeld is de gedachte van een rechtstaande foto los te laten of gewoon een foto naar boven te maken. 

Laat ik dat illustreren aan de hand van wat voorbeelden.

Dit is bijvoorbeeld echt omhoog. Dit is een groot raam dat je niet makkelijk vastlegt en ik moest de foto ook nog schuin nemen. Maar het geeft nu wel een bijzonder resultaat ook omdat je de weerschijn aan de zijkant van de ramen ziet.

Bij deze foto is het gevoel van het standpunt helemaal verdwenen. En dit was de bloesem in een park in Rotterdam die gewoon vanaf de grond omhoog genomen is.

Dit is een mooi voorbeeld waar de camera bijna op de grond staat. Zo krijgt het met de ketting op de voorgrond een enorme diepte. In dit geval moest ik noodgedwongen een foto maken door een gat onderaan in de deur, maar je ziet wat het kan opleveren. Mijn motto is dan ook, geef niet gauw op om zo’n foto te maken maar probeer te kijken wat er mogelijk is.

Soms loont het om hoog te staan als je een foto als deze wil maken. In dit geval stond ik op de 14e verdieping en kreeg ik de helikopter met een beetje geluk dichtbij (300 mm lens) maar belangrijker nog ik kon de nietszeggende grond in de directe omgeving van de helikopter laten verdwijnen en kreeg zo Rotterdam vrijstaand op de achtergrond.

Tot slot kan ook een schuin standpunt werken als in dit geval de rest van omgeving niet interessant is.

STAP WAT VAKER VAN HET BEKENDE STANDPUNT VAN FOTOGRAFEREN AF EN KIES VOOR LAAG BIJ DE GROND OF JUIST RECHT OMHOOG EN ZELFS GEWOON SCHUIN KAN IETS BIJZONDERS OPLEVEREN

Blog 19 april 2023

Formaat foto kan een veelzeggend verschil maken

Als we aan het fotograferen zijn denken we meestal niet na over het formaat van de foto. Op zich is dat begrijpelijk vooral ook voor diegene die met een nabewerkingsprogramma werkt zoals Lightroom. Dan kun je dat veelal achteraf doen. Maar ook daar wordt vaak niet het optimale resultaat gehaald omdat de uitsnede van de foto achteraf niet mogelijk is zoals je wenst. Als je besluit je foto’s te printen of uit te laten printen is de witruimte op de foto ook nog van belang voor het effect van een foto. Natuurlijk kun je met de uitsneden van de foto’s niet altijd vooraf nadenken. Denk bijvoorbeeld aan een trouwrapportage waar het moment van fotograferen juist ook heel belangrijk is.

De eerste tip is in ieder geval: als je een goede camera hebt gebruik dan een ruim kader waardoor je achteraf makkelijk uitsneden kan maken zonder dat je de essentie van de foto verliest. Mocht je de tijd hebben, bijvoorbeeld bij stilstaande beelden zoals portretten, landschappen en stillevens heb je de kans daar wel vooraf over na te denken. Als je dat doet zul je zien dat het resultaat behoorlijk kan verbeteren. 

Op Rotterdamse Fotografieschool heb ik geleerd dat onze blik van nature ingesteld staat op een horizontaal beeld. En we kijken gewoonlijk van links naar rechts. Bij een verticaal beeld moeten we bij de meeste camera’s ook ongewone handelingen doen behalve bij de smartphones want daar zijn we juist gewend verticaal te fotograferen.

Mijn advies, probeer dingen uit, ga eens kijken wat verticale en horizontale foto’s doen. Mij viel op dat sommige onderwerpen zich beter voor verticaal lenen en andere voor horizontaal. Fotografeer ze beide en kijk eens naar de resultaten. In een van mijn fotografieboeken zag ik geweldige resultaten met extra lange verticale beelden, zoals bloemen en bomen. 

Soms is juist vierkant het goede formaat en toont dat ineens veel beter dan een horizontale foto. Maar zorg er wel voor dat je achteraf de ruimte hebt om naar vierkant terug te gaan. Kijk ook naar de mogelijkheden van je camera als het gaat om formaten als je achteraf moeilijk vindt te veranderen.

Tot slot als fan van fysieke afdrukken van je mooiste foto’s is ook de witverdeling op een foto nog van groot belang. Mijn ervaring is aan de onderkant iets meer wit te kiezen dan bovenaan. Je zult zien dat het bijna altijd de foto ten goede komt. 

Een paar voorbeelden Bij het maken van de portretfoto’s van een hond merkte ik dat vierkante foto’s de beste keus was. Dat maakte de foto’s spannender.

Voor landschappen geldt dat de horizontale foto’s vaak de beste resultaten opleveren en dan nog speciaal de 16 bij 9 foto’s zoals bij deze foto van de broekpolder.

GA EENS AAN DE SLAG MET HET FORMAAT VAN DE FOTO EN PROBEER AL BIJ HET FOTOGRAFEREN NA TE DENKEN IN WELK FORMAAT HET RESULTAAT HET BESTE ZOU ZIJN. WEET JE HET NIET VAN TE VOREN HOU ER DAN VOORAF REKENING MEE ZODAT JE ACHTERAF ALLE MOGELIJKHEDEN OP ELK FORMAAT BEHOUDT.

Blog 10 april 2023

Zelf printen of niet

Enthousiaste fotografen kijken verschillend naar het fenomeen printen. Zelf ben ik een echte voorstander van het printen van je beste foto’s. Voor mij is de hobby niet af als er niet af en toe een print gemaakt wordt van mijn mooiste foto’s. Je kunt naar het scherm kijken of je foto’s kunt laten zien via sociale media maar voor mij gaat er niets boven een echte print. Dan pas kun je naar mijn mening het echte resultaat zien van je inspanningen.

Dat er veel fotografen afhaken door de teleurstelling van of hun eigen gemaakte printjes of van een print van een meer gespecialiseerde en vaak dure afdrukcentrale. De vraag die dan boven komt is of je moet beginnen aan de aanschaf van een veelal dure eigen printer. 

Ik heb een paar jaar geleden die stap gezet en een Epson Sure color P600 aangeschaft met ja schrik niet 9 cartridges. Als je ze allemaal moet vernieuwen ben je iets meer dan € 200,- kwijt en zeker de laatste tijd zijn kwalitatieve papiersoorten van Hannemuhle, Epson of Ilford bijvoorbeeld op A3 formaat al gauw € 3,- per stuk of meer. Waar begin je aan zul je inmiddels denken.

Toch kun je met zo’n set cartridges best even voort. Waar het echt op aan komt is dat je de print in een keer goed krijgt en zoals je de print ook hebt voorgesteld voor je zelf. Na een flink aantal beginnersfouten en het kijken naar Youtube filmpjes heb ik dat nu onder de knie. Meestal gaat de foto printen nu in een keer goed.

Hoe doe je dat. In Lightroom heb je bij de ontwikkelmodus een knop digitale proef en op de rechterbovenhoek kun je de papiersoort simuleren zoals dat uit je printer komt. Dit gebeurt via een zogenaamd ICC profiel van de papiersoort. Vervolgens druk je die af via dat profiel en laat je niet de printer zelf bepalen hoe je foto er uit komt te zien maar het digitale ICC profiel.

Wat leuk is om te vertellen is dat verschillende papiersoorten ook echt voor een verschillende uitstraling zorgen van een en dezelfde foto. Van glanzend tot mat, van papier tot katoen en bamboe. Echt leuk om daar mee bezig te zijn.

Als je dit overwonnen hebt is het een heerlijk gevoel ongeduldig naar de printer te kijken als de foto er langzaam uit komt zoals je het zelf ook had bedacht. Dan pas is het fotografen feest compleet. Mijn advies is dan ook even doorzetten maar dan heb je ook wat. 

Gelukkig zijn de printerfabrikanten bezig de kosten voor het printen omlaag te brengen. Er wordt door fotografen gelobbyd naar de branche dit te realiseren want de eco tank techniek is zo ver. Inmiddels is er bijvoorbeeld een Epson EcoTank ET8550 of Epson Expression XP 15000 HD waar je foto A3+ mee kan printen en bijna geen inktkosten hebt.

Blog 7 april 2023

Alledaagse dingen en toch kunst

We zijn gewend foto’s te maken waarbij we de schoonheid van dingen proberen vast te leggen. Dit kunnen de prachtige landschappen zijn of de prachtige portretten van mensen. De schoonheid van de bloemen of zelfs de schoonheid van een vervallen schuur. Zo kan ik nog wel even doorgaan. 

Toch is het ook leuk om een keer op pad te gaan en deze schoonheid echt links te laten liggen en je te concentreren op alledaagse dingen. Dit levert in eerste instantie saaie foto’s op maar als je echt goed gaat kijken kun je vaak een compositie vinden die van een alledaags fenomeen ineens toch iets bijzonders maakt. En dat kan echt van alles zijn. Laat ik dit weer illustreren met een tweetal voorbeelden.

Zo zag ik in mijn eigen stad Schiedam ineens vier deuren. Elke deur met een iets andere kleur. De ene brievenbus beter gepoetst dan de andere. Allemaal een deurmat maar elk dan weer anders. De deurbel op verschillende plekken. Soms ook nog een ouderwetse klopper op de deur. Nu was de kunst nog dit in de goede composite vastleggen. Op deze foto kreeg ik dan ook veel positieve reacties. Terwijl je dat van tevoren bij een alledaagse foto van deuren niet zou verwachten.

Hetzelfde geldt voor de rollator die aan de ketting ligt en de troosteloosheid die zo’n foto kan uitstralen. De herfstbladen maken dat het lijkt dat hij niet vaak meer gebruikt wordt. Dat wordt nog versterkt doordat de rollator aan de ketting ligt. Zo wordt de beperking van de mens achter de rollator nog eens extra versterkt.

GA ER OP UIT EN LAAT DE OGENSCHIJNLIJKE SCHOONHEID EEN KEER VOOR WAT HIJ IS EN CONCENTREER JE OP DE ALLEDAAGSE DINGEN MAAR LEG ZE OP EEN BIJZONDERE MANIER VAST

Blog 4 april 2023

Je eigen stad/dorp maar dan anders

Veel fotografen zijn geneigd om het mooiste uit hun stad of dorp te halen door de bekende plekken te fotograferen. Dat zijn de vaak ook de foto’s die je ziet als je op de zoekmachine de plaats intypt en naar afbeeldingen gaat. Daar is niks mis mee en het is altijd goed om trots te zijn op je eigen stad of dorp. Maar wat ik persoonlijk jammer vind is dat je dan juist niet te zien krijgt wat soms toch ook opvallende plekjes zijn die zeker de moeite waard zijn of zo’n foto waar nog niet een twee drie duidelijk is om welke plaats het gaat maar wel nieuwsgierig maakt.

Soms is het leuk als er nog wat te raden overblijft of dat je denkt dat wist ik niet van mijn plaats. Zelf was ik ooit de uitgever van een ANWB boek ‘Stadsgids Rotterdam’. Bij het verschijnen van het boek was mijn opmerking daar zal ik niets nieuws vinden. Bij het inzien van het boek kwam ik er achter dat ik eigenlijk helemaal niet zoveel wist van mijn naastgelegen stad als ik wel dacht. Hetzelfde overkwam mij bij het lopen van de audio/navigatie “RotterdamRoutes” app. Ineens zag ik zoveel meer van Rotterdam. Buiten de grote steden moet je er sowieso zelf op uit om die andere pareltjes te ontdekken. 

Dan nu over mijn eigen stad Schiedam. In 2020 was ik fotograaf en begeleider bij het project “Dit is Schiedam” waar inwoners de stad gingen verkennen en dit met foto’s vastlegden. Ik hielp met goede foto’s maken. Het eindresultaat leverde ook veel prachtige foto’s op van Schiedam die de meesten nog niet kenden.

Hier een selectie van foto’s die zelf van mijn stad Schiedam vastlegde en die aangeven wat ik bedoel.

De vele oude gebouwen die gelukkig toch bewaard gebleven zijn in Schiedam

De prachtige natuur die Schiedam ook heeft met nog oude sluizen naar de waterweg. Naar de waterweg loopt het water niet meer maar het erfgoed is wel bewaard gebleven.

e vraagt je in eerste instantie misschien af wat heeft bovenstaande foto met Schiedam te maken. Alles eigenlijk. Dit is de zandloper die bepaalde hoe lang een zakkendrager er over mocht doen om de zware baal in het pakhuis te krijgen. Grondstoffen voor de toenmalige 400 jenever stokerijen. Leuk om dingen vast te leggen die niet direct een verband leggen met je eigen stad.

De souvenirs in het raam boven de souvenir winkel van Schiedam. Schiedam mag zich op steeds meer bezoekers verheugen die de vele musea en historische plekjes de moeite waard vinden.

LEG JE EIGEN STAD OF DORP EENS VAST MAAR KIES DAN NIET VOOR DE BEKENDE PLAATJES DIE JE OOK VAN JE STAD OF DORP OP INTERNET ZIET LAAT SOMS OOK IETS AAN DE VERBEELDING OVER

Blog 31 maart 2023

Anders kijken

Probeer foto’s te maken die uit een onverwachte hoek komen. Meestal kom je die bij toeval tegen. Maar vergeet niet het moment niet voorbij te laten gaan omdat daar vaak prachtige resultaten uit komen. Gewoon proberen en mislukt het is er niks aan de hand. Dat is het voordeel van de digitale camera’s van tegenwoordig. Thuis kun je altijd nog besluiten ze van je schijfje te halen. Maar zelfs bewaren heeft zin omdat je soms later ineens een mogelijkheid ziet toch iets met die foto’s te doen. 

Laat ik het illustreren met twee recente voorbeelden.

Een paar maanden geleden vroeg een vriend foto’s te maken van zijn laboratorium uitsluitend bedoeld voor eigen gebruik. Tijdens het fotograferen kwam is langs een kast met bruine navul flesjes. Saaie bedoening. Maar ik liep met met licht bundel langs die kast en zag de flesjes ineens oplichten en dat gaf een bijzonder effect. Ik besloot er een stevige bouwlamp op te zetten en met de macro lens de flesjes van dichtbij te fotograferen. En kijk maar naar het onderstaand resultaat. Goed gelukt vond ik zelf.

Hetzelfde gebeurde toen ik de boerderij Zevenbergen bezocht en de gehele boerderij mocht vastleggen. Op zoek naar wat licht in een donkere schuur keek ik omhoog om te zien waar het beetje licht vandaan kwam. Dat bleken kleine vieze dakramen maar omdat het buiten best zonnig was zag ik door het dakraam de blaadjes op dat gegolfde raam liggen. Tot mijn spijt het ik mijn statief niet bij mij om de foto’s in een lage iso en hoog diafragma te maken. Maar ik wilde het toch proberen. Ook hier kwam het toch tot een bijzonder resultaat.

MIJN ADVIES IS DUS GA NIET VOORBIJ AAN TOEVALLIGE OBSERVATIE MAAR STA ER EVEN BIJ STIL EN JE ZULT TOT VERRASSENDE RESULTATEN KOMEN.

Blog 1 april 2023

Foto’s met abstracte vormen

Je bent waarschijnlijk gewend foto’s te maken die in ieder geval iets voorstellen. Toch is het de moeite waarde zo nu en dan op zoek te gaan naar abstracte vormen. Dit kan bijzonder mooie plaatjes opleveren. Soms heeft het de voorkeur deze foto’s om te zetten in zwartwit, in een ander geval is het juist de kleur die foto aantrekkelijk maakt. Vaak is daarbij ook belangrijk even naar het formaat van de foto te kijken of de foto bij te snijden tot een bijzonder formaat. Zelf vind ik de vierkante foto daar het meest geschikt voor. Je moet de verschillende varianten gewoon even uitproberen en kijken wat het beste resultaat oplevert.

Een vorm die vaak heel goed werkt is de structuur van bomen. Zeker als je naar een Arboretum gaat waar je vaak een grote verscheidenheid aan bomen aantreft. Zie hier het voorbeeld van Arboretum Trompenburg in Rotterdam.

Kies ook voor een serie van bijvoorbeeld drie of vijf en let daarbij ook op de volgorde. Denk er over na hoe dat op een wand er uit zou zien. Soms is het moeite waard deze uiteindelijk te printen of te laten printen bij een gespecialiseerde printshop. In het laatste geval en je werkt met Lightroom is het verstandig te vragen welk papier ze gebruiken en de digitale proef aan te leveren met het ICC profiel van de papiersoort. Het is wat extra werk maar je hebt dan meer controle over de print zoals je hem graag op de muur wilt zien. Dit voorkomt dan vaak teleurstellingen.

Het kan nog simpeler wat dacht van je afgebladerde muren. In dit geval kon ik door de kleurverschillen er zelfs een serie van maken.

KIJK EENS VAKER NAAR EEN BEPAALDE STRUCTUUR VAN OBJECTEN ETC. EN MAAK EEN DETAILOPNAME HET LEVERT VAAK VERRASSENDE RESULTATEN OP

Blog 2 april 2023

Statief wel of niet meenemen

Menig fotograaf verzucht dat hij/zij zoveel moet sjouwen als je er op uit trekt voor het maken van foto’s. Veel fotografen dragen al meerdere lenzen bij zich en dan ook nog een statief meenemen. Velen laten dat achterwege. Het argument zeker bij de betere camera dat je gerust is ISO kan opschroeven en toch achteraf in de nabewerking toch goede foto’s weet te maken. Toch lukt het in moeilijke omstandigheden niet om het echt goede resultaat te halen is mijn mening. 

Wat is mijn advies neem toch altijd je statief mee en kijk hoe je hem makkelijk kan meenemen. Sommige tassen hebben handige mogelijkheden om je statief mee te nemen. Heb je meerdere lenzen dan is het sowieso verstandig een “one sling” rugzak te kopen. Dat is ooit een goed advies geweest bij camera nu. Je kan dan namelijk je tas vanaf je rug naar op je borst draaien en makkelijk je lenzen wisselen. Voor vrouwen is deze optie misschien minder goed. Ga in ieder geval voor een goed advies bij de betere foto speciaalzaak.

Dan het statief zelf. Er zijn tegenwoordig aardige lichtgewicht statieven die de last dragen zeker te doen. Maar let op staat er een stevige wind en wil je toch scherpe foto’s moet je ook weer een niet te licht statief nemen. Ik koos daarom voor de betaalbare Sirui T-2004XL. Draagbare en heeft ook de mogelijkheid om je tas onder het statief te hangen mocht je extra stabiliteit nodig hebben. 

Tot slot is mijn ervaring dat ik iedere keer weer achteraf blij ben dat ik mijn statief bij mij had. Zelf op lichte dagen. Toch kun je in situatie terecht komen dat het statief toch onverwachte uitkomst biedt. Bijvoorbeeld bij een macro opname waar de scherpte diepte heel erg klein is en je toch het juiste gedeelte scherp wil hebben. 

Twee voorbeelden waarbij de winst van het statief overduidelijk was.

Ik wilde foto graag erg scherp hebben had niet veel ruimte om het grote schip er goed op te krijgen zonder de storende elementen in de omgeving. Het werd een 30 seconden opname met het diafragma 16, ISO 100 en met mijn Sony 1.8 20 mm lens. Het had zonder statief theoretische gekund door mijn ISO flink op te sturen naar zeg 6400 ISO maar zelf dan is de vraag of ik een mooi resultaat had weten te behalen.

Ik fotografeerde op een dag op de boerderij Zevenbergen in Zuidland en had in principe goed licht om alles uit de hand te nemen. Maar in de voorraadschuur was het licht heel erg slecht. Toch wilde ik graag in de spiegel van een hele oude kast bovenstaande foto maken. Hier gebruikte is de Sony telezoomlens 70- 300 mm ook om de storende omgeving niet in beeld te krijgen. Zonder statief had ik een te lange sluitertijd voor een goede opname. Met statief was dat natuurlijk geen probleem. En dit gold voor meerdere opnames tijdens die fotografie shoot.

NEEM DUS ALTIJD JE STATIEF MEE ONDANKS DE EXTRA LAST VAN HET DRAGEN. BIJNA ALTIJD BLIJKT HET STATIEF TOCH VAN ECHTE MEERWAARDE VOOR DE BESTE FOTO RESULTATEN